Nazi-jager
...

Nazi-jagerKort voor Kerstmis pakte het Duitse kwaliteitsblad Die Zeit uit met een reportage over een joods wraakcommando in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog. Enkele krasse oude mannen, achtbare burgers in Israël, gaven onomwonden hun activiteiten over het opsporen en zelfs uitschakelen van oorlogsmisdadigers toe. Meteen doet zo'n onthulling denken aan het werk van de bijna 90-jarige Simon Wiesenthal. Uit de biografie van Hella Pick (BBC World Service) blijkt evenwel dat Wiesenthal zeker niet als een soort wraakengel wil en mag beschouwd worden. Hij wilde ook nooit horen over een collectieve schuld van het Duitse volk. Alleen individuen waren schuldig een standpunt dat allicht niet onbelangrijk was in zijn toenadering tot de Duitse bondskanselier Helmut Kohl. Zelfs het SS-lidmaatschap van Kurt Waldheim vond hij onvoldoende om hem van oorlogsmisdaden te beschuldigen. De verdediging van de controversiële voormalige VN-secretaris-generaal zorgde niet alleen voor een fikse aanvaring met de Israëlische autoriteiten, ze ontlokte ook een storm van verwijten. Wiesenthal zou zijn rol als nazi-jager fel overdreven hebben. Onmiskenbaar wil Pick de aantijgingen weerleggen. Ze vertrekt wel degelijk vooringenomen, maar dat maakt haar biografie nog niet waardeloos. De onhebbelijkheden van Wiesenthal hadden minder omfloerst omschreven mogen worden en volledig is dit portret beslist niet, maar als introductie voldoet het best. Wiesenthal overleefde de concentratiekampen Mauthausen en Plaszow. Bekend werd hij met het opsporen van oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann. In werkelijkheid evenwel speelde de Israëlische geheime dienst de hoofdrol in die affaire. De executie van Eichmann past overigens niet in het denken van Wiesenthal, die gekant blijft tegen de doodstraf. Hij zoekt niet zozeer wraak, maar wil de aandacht voor de holocaust gaande houden. In De zonnebloem schrijft Wiesenthal zelf hoe een stervende SS'er zijn misdaden tegen de joden opbiecht en hem om vergeving smeekt. Wiesenthal weigerde. Een lange lijst bekende auteurs, filosofen en geestelijken bogen zich over zijn reactie en lieten hun antwoord afdrukken. Het boek verscheen al in 1969, maar werd zopas herdrukt met een uitgebreide lijst van commentatoren, onder wie de Dalai Lama, Herbert Marcuse en Harry Wu. LDD Hella Pick, Simon Wiesenthal Op zoek naar gerechtigheid. Van Reemst/Icarus, 367 blz., 1095 fr. Simon Wiesenthal, De zonnebloem Over de grenzen van vergeving. Becht, 256 blz., 750 fr.