Sinds Mittal Steel de hand legde op Arcelor, is een overname door een Indiase groep geen primeur meer. De Indiase ondernemingen beschikken over een aanzienlijke koopkracht. Het grootste IT-bedrijf, TCS, sloot in maart zijn boekjaar af met een verkoopcijfer van 3,7 miljard euro. Satyam, uit de zuidelijke stad Hyderabad, is het nummer 4, met een omzet van 1,4 miljard euro, een geweldige groei van 46,3 % en een beurskapitalisatie die in de buurt ligt van die van het Amerikaanse CSC of het Franse Capgemini. De overname van het Gentse S&V was toch een verrassing, geeft mede-oprichter Peter Verstraeten toe.
...

Sinds Mittal Steel de hand legde op Arcelor, is een overname door een Indiase groep geen primeur meer. De Indiase ondernemingen beschikken over een aanzienlijke koopkracht. Het grootste IT-bedrijf, TCS, sloot in maart zijn boekjaar af met een verkoopcijfer van 3,7 miljard euro. Satyam, uit de zuidelijke stad Hyderabad, is het nummer 4, met een omzet van 1,4 miljard euro, een geweldige groei van 46,3 % en een beurskapitalisatie die in de buurt ligt van die van het Amerikaanse CSC of het Franse Capgemini. De overname van het Gentse S&V was toch een verrassing, geeft mede-oprichter Peter Verstraeten toe. Waarom? De doorgedreven specialisatie van S&V. Het consultancybureau draaide in 2007 een omzet van 9,3 miljoen euro en had 60 mensen in dienst. Het geeft advies over logistiek en het beheer van de aanvoerketen, de supply chain. De onderneming werkt voor grote namen als InBev, AkzoNobel, Nike (het Europees distributiecentrum ligt in Laakdal) en Esselte. "We werken vooral voor producenten en distributeurs", zegt Verstraeten. "Een voorbeeld: hoe kan het productassortiment beperkt worden zonder de verkoop te beïnvloeden? Daarvoor bedenken wij compu-tertoepassingen, die S&V niet zelf installeert, maar laat uitvoeren door andere dienstverleners." Om zijn omzet op te peppen, kon Satyam zich grote Europese informatica-adviesbedrijven veroorloven. De groep is groot genoeg om bijvoorbeeld een Atos Origin - de overnemer van Banksys - op te kopen. "We groeien voor een groot deel op organische wijze door interne expertise te ontwikkelen", benadrukt Palepu Satyanarayana, financieel directeur van Satyam. "Soms gaan we wel over tot doelgerichte overnames, zoals die van S&V." Hetzelfde geldt voor de afdeling marktstudies en klantenanalyse van Caterpillar, die op hetzelfde moment werd overgenomen. Die overnames wijzen op een evolutie bij de Indiase leveranciers van informaticadiensten. Ze beperken zich niet langer tot terugkerende basisprestaties, zoals de aanpassing van de programma's van bedrijven aan de millenniumsprong in 2000. Dat soort diensten was in de jaren negentig cruciaal voor de ontwikkeling van de Indiase informatica. Satyam en zijn sectorgenoten als TCS en Infosys proberen nu hoger op de waardeladder te klimmen en te concurreren met blue chips als IBM, Accenture of CSC. Maar Satyam geeft de basisprestaties niet op. Die vertegenwoordigen nog altijd een groot deel van de verkoop. Bij een bezoek aan de installaties van Satyam in Hyderabad stootten we op de medewerkers die zich bezighouden met de bijwerking van de cartografische gegevens voor gps-toestellen. De hele dag bekijken ze video's van de Europese en Amerikaanse wegen en voeren ze de wijzigingen in, verkeersborden, snelheidsbeperkingen, enzovoort. En dat voor een loon van 150 euro per maand. Maar dat is eerder een minimum, in de Indiase outsourcing kan een ervaren ingenieur meer dan 2000 euro per maand verdienen. De lonen stijgen ook duidelijk sneller dan in Europa. De concurrentiële prijzen vormen nog altijd het belangrijkste voordeel dat de Indiase leveranciers van informaticadiensten willen verspreiden. "Bij de bestaande klanten vormt de prijs niet het belangrijkste element", zegt Peter Heij, senior vicepresident, verantwoordelijk voor de continentaal Europese markt. "Als we een onbekende markt aanboren, moeten onze prijzen soms 30 % naar beneden. Anders zouden we niet serieus genomen worden. Een verschil van 10 % is niet interessant. Waarom zou een klant het risico lopen met een onbekend bedrijf te werken voor slechts 10 % minder?" De strategie bestaat erin om basisdiensten te verkopen. Als die voldoen, is de klant rijp voor geavanceerdere en duurdere prestaties. "Bridgestone Europe in Brussel heeft ons gevraagd een logistiek probleem te helpen oplossen", zegt Som Sarma, senior vicepresident Europa. "Dat is het soort consultancy dat we nu binnenhalen." De onderneming levert ook advies bij de opmeting van de prestaties van een bedrijf met de Six Sigmamethode, een gestructureerde managementmethode die ontwikkeld werd door Motorola om de proceskwaliteit en de efficiëntie op te voeren. De methode steunt op een aanpak die tegelijk gebaseerd is op de mening van de klant (bijvoorbeeld met enquêtes) en op meetbare en betrouwbare gegevens. De overname van S&V voegt nog maar eens een blokje competentie toe aan een al erg omvangrijk geheel. Satyam heeft meer dan 51.000 mensen in dienst. De overname is ook een geografische aanvulling. De Indiase groep is goed vertegenwoordigd in de Verenigde Staten. Maar in Europa, goed voor 20 % van de verkoop, is Satyam amper beginnen te groeien. Voor S&V was de overname dan weer een oplossing voor een groeiprobleem. "We zaten geklemd tussen de internationale groepen en de lokale consultancykantoren", legt Verstraeten uit. "Voor sommige contracten met internationale groepen was het noodzakelijk om ook op andere continenten aanwezig te zijn, in het bijzonder in de Verenigde Staten en in Azië." Daarvoor hadden we kapitaal nodig, 10 miljoen euro om kantoren te openen in de Verenigde Staten en in het Verenigd Koninkrijk. Een kapitaalinjectie die S&V kon krijgen met een beursgang of door een beroep te doen op een risicokapitaalfonds. "Maar met zo'n risicokapitaalfonds liepen we het risico dat de participaties over drie of vier jaar doorverkocht worden." Een andere mogelijkheid was de verkoop van de onderneming, maar met het behoud van een zekere graad van autonomie. Dat was geen simpele zaak. De verkoop lokte heel wat kandidaat-overnemers. Uiteindelijk lieten de vennoten hun keuze vallen op Satyam. "Omdat ze uit Azië komen en die markt de meeste perspectieven biedt. Ook omdat ze ons onze zelfstandigheid laten, wij verzekeren het management." De naam S&V blijft behouden en binnenkort worden kantoren geopend in de VS en in India. Bij een overname blijven de beloftes van autonomie vaak loze beloftes. Hier lijkt dat niet het geval. Autonomie past in het managementbeleid van Satyam. Het bedrijf is georganiseerd rond autonome centra. Satyam leidt de leidinggevenden daarvan op en zij kunnen in grote mate doen wat ze willen. Die machtsverdeling maakt het mogelijk om de sterke interne groei van de Indiase groep te absorberen. De interesse van Satyam ontstond bij de doorgedreven zoektocht naar consultancybureaus die zich bezighouden met het beheer van aanvoerketens. Een studie door de onafhankelijke ARC Advisory Group plaatste S&V in de wereldwijde top tien van de sector. Genoeg om S&V op de radars van alle grote spelers van de informaticadiensten te projecteren. Het sterke punt van de Belgische onderneming is het computerprogramma Equizion. Dat kan alle berekeningen uitvoeren om de prestaties in verband met de distributie van goederen te meten en te verbeteren. Het product biedt bovendien het voordeel dat het voor een stabiel inkomen zorgt. S&V heeft dus een plaatsje gevonden in de immense Satyammeccano die steeds meer onderdelen telt, waaronder ook kantoren en centra in de westerse landen. India is trouwens niet meer de enige regio waar Satyam gevestigd is om te profiteren van de vakbekwaamheid en de aantrekkelijke lonen van de arbeidskrachten. Het heeft intussen ook centra in China, Thailand, Maleisië, Egypte, Roemenië, Brazilië en Hongarije. Hiermee kan het zich op de Europese markt beter ontwikkelen. Duitsers of Fransen, bijvoorbeeld, komen liefst in contact met Duits- of Franssprekende gesprekspartners. Die zijn in India moeilijk te vinden. En die kunnen nu bediend worden vanuit de centra in Egypte en Roemenië. De commercialisering van taken met een hogere toegevoegde waarde veronderstelt ook de ontwikkeling van een dienstverlening die dicht bij de klant ligt. In Europa telt de groep nu 9000 medewerkers. Dit soort operaties verschilt niet veel van wat ook Europese en Amerikaanse dienstverleners doen, maar dan omgekeerd. De westerse spelers zijn actiever geworden in India. IBM heeft daar 74.000 mensen in dienst, het ook al Amerikaanse EDS 27.000. EDS werd onlangs overgenomen door HP. Die transactie heeft tot in India de geruchtenmolen over een consolidatie van de markt weer op gang gebracht. De grote spelers in India moeten misschien zelf overgaan tot grootscheepse overnames en een stap verder doen dan alleen overnames van kleinschalige Europese ondernemingen, zoals S&V. Dat is waarop de financiële analisten gokken. Zij houden het voor mogelijk dat een Indiase onderneming wel eens de Mittal van de IT kan gaan spelen. Het omgekeerde is minder waarschijnlijk. Het kapitaal van de grote Indiase informaticaondernemingen zoals Satyam of TCS wordt gecontroleerd door familiale aandeelhouders. (T) Door Robert van Apeldoorn in Hyderabad