Geen enkel land is immuun voor de verleidingen van corruptie en machtsmisbruik. Een "beschaafde" natie ontdekt en straft dat slecht gedrag dankzij instituten zoals persvrijheid, financiële openheid van de politieke partijen, duidelijke wetten, een goed opgeleide politie en een onafhankelijke rechtspraak. België kent meer van deze instituten dan de meeste landen. Hun zwakheden hebben echter bijgedragen tot de golf van schandalen. Steekpenningen aan de Socialistische Partij konden gebeuren omdat politieke partijen schenkingen niet hoefden te rapporteren. Rechters, die zijn benoemd door de regionale parlementen, staan bekend om hun verbondenheid met hun partij. In 1990 onderzocht een parlementaire commissie de roof- en moordovervallen en verzocht om dringende hervormingen. Er veranderde nauwelijks iets. Uit de recente tragische gebeurtenissen kan iets goeds voortkomen als ze tot hervormingen inspireren. (...) De Belgen beginnen zich te realiseren dat deze instituten geen bijproduct zijn van een beschaafde natie, maar er precies de fundamenten van vormen. ...

Geen enkel land is immuun voor de verleidingen van corruptie en machtsmisbruik. Een "beschaafde" natie ontdekt en straft dat slecht gedrag dankzij instituten zoals persvrijheid, financiële openheid van de politieke partijen, duidelijke wetten, een goed opgeleide politie en een onafhankelijke rechtspraak. België kent meer van deze instituten dan de meeste landen. Hun zwakheden hebben echter bijgedragen tot de golf van schandalen. Steekpenningen aan de Socialistische Partij konden gebeuren omdat politieke partijen schenkingen niet hoefden te rapporteren. Rechters, die zijn benoemd door de regionale parlementen, staan bekend om hun verbondenheid met hun partij. In 1990 onderzocht een parlementaire commissie de roof- en moordovervallen en verzocht om dringende hervormingen. Er veranderde nauwelijks iets. Uit de recente tragische gebeurtenissen kan iets goeds voortkomen als ze tot hervormingen inspireren. (...) De Belgen beginnen zich te realiseren dat deze instituten geen bijproduct zijn van een beschaafde natie, maar er precies de fundamenten van vormen. ( Commentaar in de New York Times, overgenomen in de Herald Tribune, 22 oktober) Dehaene is een meester in het bewaren van evenwicht in de complexe Belgische politiek. Hij wist het parlement deze zomer vrijwel uit te schakelen met volmachten om zich te kunnen toeleggen op de criteria voor de Europese muntunie. Maar nu werkt zijn tactiek niet, want het gaat hier (nvdr. het protest van de bevolking naar aanleiding van de zaak-Dutroux) niet om de in België klassieke tegenstellingen tussen Walen en Vlamingen of tussen christen-democraten en socialisten. Nu moet hij de straat op, waar hij wordt geconfronteerd met massaal volksprotest. En nu komt de christen-democratische technocraat niet veel verder dan de oproep dat de demonstraties moeten stoppen omdat ze schadelijk zijn voor de economie. ( Commentaar in NRC Handelsblad, 21 oktober 1996) Europese Monetaire Unie of niet, de gezondheid van de Duitse economie is van levensbelang voor de welvaart in Europa. Gezien de kwetsbaarheid van het continent bij het minste symptoom van een Duitse ziekte, is het een opluchting dat er ten minste een eerlijke diagnose is gemaakt. ( Commentaar in The Times, 25 oktober) Uit een onderzoek blijkt dat 94 % van de zogenoemde beleidsmakers in Europa voorstander is van de Europese Unie, maar slechts 48 % van het grote publiek deelt die mening. Een federatieve ambitie die de nationale wortels, het souvereine gevoel van de Europese volkeren negeert, is gedoemd om te mislukken. Dat ondervindt Europa vandaag. Een Europa dat nationale identiteiten tegen elkaar opzet, is onmogelijk. Dat is misschien evidenter voor een buitenstaander dan voor de Europeanen zelf, die zich sussen met de gedachte dat ze behoren tot een algemene Europese beschaving. In ieder geval is het "federale model" ongeschikt. En dat ziet het grote publiek duidelijk in. ( Commentaar in de International Herald Tribune, 21 oktober 1996) Een enorm verschil tussen de Amerikaanse en de Nederlandse mentaliteit was de gedrevenheid daar. Als ik hier aan Nederlandse kennissen vertelde wat voor dynamiek er in de Amerikaanse biotech zat, keken ze me aan met zo'n blik van joh, waar maak je je druk om. Zo'n doe-maar-gewoon mentaliteit staat volgens mij een economische bloei in dit soort nieuwe technologische sectoren in de weg. ( Peter van den Elzen, gewezen researchdirecteur van het Nederlandse biotechbedrijf Mogen in Elsevier van 19 oktober) Wanneer werkgevers en vakbonden in Vlaanderen naar Nederlands voorbeeld de lonen willen matigen, moet dat niet door de banden met Wallonië worden geblokkeerd. De Vlaamse regering is ondernemingsvriendelijk en wil het Nederlandse model volgen. Daartoe moet ze de kans krijgen. ( Karel Vinck, gedelegeerd bestuurder van Union Minière, op een lunch van de Belgisch-Luxemburgse Kamer van Koophandel in Londen) In afwachting dat de sociale krachten die sterk genoeg zijn om zich te laten horen door Hans Tietmeyer ( nvdr. de voorzitter van de Bundesbank) zich organiseren, en in afwachting dat de sociale krachten supranationale instellingen kunnen bouwen om de grillen van de financiële markten te controleren, moeten we eraan herinneren dat het niet eenvoudig zal zijn om tegelijk het vertrouwen van de investeerders te winnen, dat Hans Tietmeyer boven alles plaatst, én het vertrouwen van de arbeiders, van alle burgers. Ik neem als bewijs het resultaat van een opiniepeiling die Le Monde publiceerde in hetzelfde nummer als het interview met Tietmeyer. Volgens bijna twee derden van de ondervraagden zijn de politici onbekwaam om te luisteren en rekening te houden met wat de burgers denken. Ook blijkt dat een diep gevoel van " méfiance" bij de grote meerderheid der Fransen leeft. Het volstaat deze eenvoudige bevindingen te koppelen aan de uitlatingen van Hans Tietmeyer om te zien dat de regeringen van de verschillende Europese landen allemaal voor eenzelfde keuze staan : zichzelf te gronde werken om het vertrouwen van de financiële markten te verwerven, zoals Hans Tietmeyer hen daartoe aanspoort, of boven zichzelf uitstijgen door te werken aan een sociale supranationale staat die het vertrouwen van het volk kan winnen, de enige mogelijke basis van een echte democratie, waarin economie en politiek onscheidbaar zijn. ( De linkse socioloog Pierre Bourdieu in Libération van 25 oktober) Uit Time, 28 oktober.