Het kapitalisme lijkt in goede doen, niet alleen in de VS, maar ook in Europa. De Aziatische kapitalisten daarentegen zitten met de handen in het haar. De Japanse aandelen zijn vandaag maar de helft meer waard van wat ze in '90 waren. Hongkong doet al drie jaar verwoede pogingen om het niveau van eind '93 te evenaren, terwijl Wall Street intussen met 50 % is vooruitgegaan. Moeten we beginnen twijfelen aan al die voorspellingen over de Aziatische eeuw en zelfs de nabije triomf van de confuciaanse waarden uit de Tijger-economieën ? In ieder geval menen meer en meer investeerders dat geld in Europa en Amerika meer opbrengt dan in het Verre Oosten. Al te vaak nog gaan lage kosten in Azië gepaard met corruptie, willekeurig bestuur en gebrek aan innovatie. Confuciaanse waarden zijn effectief bij de massaproductie van eenvoudige producten.
...

Het kapitalisme lijkt in goede doen, niet alleen in de VS, maar ook in Europa. De Aziatische kapitalisten daarentegen zitten met de handen in het haar. De Japanse aandelen zijn vandaag maar de helft meer waard van wat ze in '90 waren. Hongkong doet al drie jaar verwoede pogingen om het niveau van eind '93 te evenaren, terwijl Wall Street intussen met 50 % is vooruitgegaan. Moeten we beginnen twijfelen aan al die voorspellingen over de Aziatische eeuw en zelfs de nabije triomf van de confuciaanse waarden uit de Tijger-economieën ? In ieder geval menen meer en meer investeerders dat geld in Europa en Amerika meer opbrengt dan in het Verre Oosten. Al te vaak nog gaan lage kosten in Azië gepaard met corruptie, willekeurig bestuur en gebrek aan innovatie. Confuciaanse waarden zijn effectief bij de massaproductie van eenvoudige producten. (Commentaar in Times van 20 augustus)Nochtans is pessimisme voorbarig. Op de lange termijn zal de Oost-Aziatische groei eenmaal de economie zich volledig heeft ontwikkeld zeer zeker vertragen, maar die termijn is nog ver weg. De huidige ziektes van de tijgers zouden van tijdelijke aard moeten zijn, deels veroorzaakt door een zwakkere vraag in de rijke wereld, en deels door eenvoudig te corrigeren eigen beleidsfouten. De zwakke vraag in Europa en een voorraadoverschot in Amerika hebben de vraag naar elektronische goederen (een flinke brok van de Oost-Aziatische export) doen afnemen net zoals overcapaciteit de prijzen van halfgeleiders heeft gedrukt. De recente koersstijging van de dollar, de munteenheid waaraan verschillende Aziatische valuta zijn gekoppeld, heeft het concurrentievermogen van de tijgers aangetast. Maar zelfs nadat dit zich zal gemanifesteerd hebben in een neerwaartse groeiherziening, dan nog zal Oost-Azië met grote voorsprong de snelstgroeiende regio in de wereld blijven. (The Economist van 24 augustus)Rekening houdend met het beperkt maatschappelijk vermogen dat in het verleden bestond in de Oost-Aziatische landen, was het naïef te denken dat zij evenveel zouden uitgeven aan onderzoek en ontwikkeling als de rijke landen. Nochtans nemen de zaken een snelle wending. Taiwan spendeert momenteel meer dan 1,8 % van zijn BNP aan O&O, Zuid-Korea zelfs meer dan 2,1 %. Deze cijfers kunnen de vergelijking met menig Europees land gunstig doorstaan. De Oost-Aziatische jaarlijkse groeicijfers voor O&O-uitgaven sinds 1989 (gaande van 4,6 % in Thailand tot 24 % in Singapore) hebben deze van om het even welk ontwikkeld land overschreden. (M.G. Quibria, senior economist bij de Aziatische Ontwikkelingsbank in Manila, in de Far Eastern Economic Review van 22 augustus)Een verstikkende belastingcode blijft de grootste hindernis voor de Duitse economie. Kanselier Kohl zou een voorbeeld moeten nemen aan Ludwig Erhard, de architect van het Duitse naoorlogse economische wonder. Erhard decreteerde verregaande belastingverminderingen en veegde de economische beperkingen van tafel die door de geallieerden na de oorlog waren opgelegd. Duitsland, een hopeloos geval, kwam plotseling tot bloei. Vandaag kent Duitsland een kapitaalvlucht die te vergelijken is met die van landen als Venezuela of Ruanda. Vorig jaar liepen de directe overzeese investeringen van Duitse bedrijven op met 80 %. Als Bonn soortgelijke hervormingen doorvoerde als Erhard, zou het land zeer snel heropleven, en een groot deel van Europa zou volgen. Oostenrijk overweegt om zijn beperkingen op de detailhandel (naar Duits model) te versoepelen, omdat consumenten anders de grens zullen oversteken om hun avond- en weekendboodschappen te doen in Duitsland. (Hoofdredacteur Steve Forbes in Forbes van 26 augustus)Terwijl in de lagelonenlanden van Oost-Europa bedrijven meer werkkrachten aanwerven in plaats van kostbaar kapitaal te verspillen, zijn de nieuwe fabrieken in Duitsland, gefinancierd door de overheid, de meest gerationalizeerde ter wereld. Vandaar dat de Saksers nu voor een dilemma staan : ongeacht hoe groot de productiviteit is die de overheid heeft helpen financieren in fabrieken als Volkwagen, zal de werkloosheid (grotendeels veroorzaakt door te zware kapitaalinvesteringen ten nadele van arbeidsplaatsen) politici onder druk blijven zetten om tegemoet te komen aan alle wensen van investeerders. (Anjana Shrivastava, Berlijns auteur in The Wall Street Journal Europe van 26 augustus)Arme landen werken vanzelfsprekend niet met dezelfde productieve efficiëntie. Dit komt niet omdat dat voor hen onmogelijk is, maar door een gebrek aan stimulansen. Wanneer een land voor de nodige instellingen en stimulansen zorgt, kan het zeer snel zijn achterstand inlopen. Jammer genoeg blijkt dit een zeldzaamheid, wat zeer ontmoedigend is. Zoals het Human Development Report aantoont, is het gemiddeld inkomen per hoofd in Latijns-Amerika, het zuidelijk deel van het Afrikaans continent en de Arabische wereld sedert 1980 wezenlijk gedaald. (Commentator Martin Wolf in The Financial Times van 20 augustus)In dit land is de geloofwaardigheid van justitie zoek. En dat is het contrat social, dat is Rousseau. Als de samenleving het contract opzegt, dan is het gedaan. (De Gentse professor Brice de Ruyver in Vrij Nederland van 24 augustus) Thijs Wöltjens is niet zo gek als bij lezing van de kranten lijkt. Het idee dat Nederland zich aansluit bij de Bondsrepubliek is eerder al door anderen geopperd. (...) En we zouden er naar moeten streven om Vlaanderen in deze fusie mee te nemen. Dan ontvouwt zich, met Rotterdam en Antwerpen, het economisch sterkste gebied ter wereld. Met een staatskarakter, net als de andere Bundesländer. Over het teloorgaan van de Nederlandse taal hoeven we ons dan in het geheel geen zorgen meer te maken. Maar zo zal het natuurlijk niet gaan. Dat beseft Wöltjens ook, als je leest wat hij letterlijk schrijft. Zijn waarnemingen zijn echter niet van werkelijkheidszin ontbloot. Hij heeft het over een reëel probleem, dat blijft bestaan ook als Nederland géén deelstaat van de bondsrepubliek wordt. Voor dit probleem bestaat maar één andere oplossing : doorgaan met de Europese monetaire en politieke unie. (C.J. Klop van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA in De Volkskrant van 24 augustus)Uit Times Magazine, 24 augustus.