Nee, de voormalige terreurbeweging CCC is niet uit haar as herrezen. Het letterwoord staat voor 'concreet', 'collaboratief' en 'circulair', en is het motto van Philippe Tychon, de CEO van Suez in België en Luxemburg. "Wat we doen, is echt. We doen het samen, en we zijn beschermers van grondstoffen: wij hebben de kennis om de circulaire economie ingang te doen vinden (waarbij producten volledig kunnen worden hergebruikt als grondstof, brandstof of energie, nvdr)."
...

Nee, de voormalige terreurbeweging CCC is niet uit haar as herrezen. Het letterwoord staat voor 'concreet', 'collaboratief' en 'circulair', en is het motto van Philippe Tychon, de CEO van Suez in België en Luxemburg. "Wat we doen, is echt. We doen het samen, en we zijn beschermers van grondstoffen: wij hebben de kennis om de circulaire economie ingang te doen vinden (waarbij producten volledig kunnen worden hergebruikt als grondstof, brandstof of energie, nvdr)." "De laatste vier à vijf jaar waren moeilijk. Dit bedrijf is in die periode vooral bezig geweest met het veiligstellen van wat het heeft. We hebben nog evenveel klanten, maar de volumes dalen. Om de omzet stabiel te houden, moeten we dus groeien. Ik wil er weer de wil inpompen om daarin te slagen. Maar als marktleider is het niet vanzelfsprekend je positie te versterken: het is moeilijker nieuwe zaken te lanceren, er zijn minder dingen die je kunt kopiëren van collega's." Tychon ziet wel de eerste tekenen van een economisch herstel. "In een aantal takken, zoals gevaarlijk afval uit ziekenhuizen en de farmaceutische sector, is er een heropleving, maar de bouw- en de sloopsector blijven het zwaar hebben." Tychon is een one company man. Hij begon zijn carrière twee decennia geleden bij Watco, het huidige Sita. Eerst vervulde hij vooral financiële functies in Wallonië, later werkte hij voor de businessunit Benelux en Duitsland. Twee jaar geleden werd hij financieel directeur van Sita Belux, een goed jaar geleden klom hij op tot CEO. De sector is de laatste jaren alleen maar complexer geworden: er is meer wetgeving, er zijn meer innovaties en er komen meer kleinere spelers, intercommunales en beheerorganisaties zoals Fost Plus en Valipac bij. "Iedereen probeert zijn positie te beschermen of te verbeteren. Maar er zijn te veel spelers. De sector heeft behoefte aan duidelijkheid. Een voorbeeld: onze groep heeft in Rotterdam een zeer performante pmd-sorteerfabriek. Die sorteert 100.000 ton pmd, brik, tetrapak en dergelijke. In België zijn er zes verouderde sites van 25.000 tot 30.000 ton per jaar. Ideaal bouw je er een of twee van 100.000 of 150.000 ton, eventueel in samenwerking met andere spelers." Suez heeft veel ervaring in samenwerkingen. "We hebben in België vijftien samenwerkingsverbanden lopen. Voor de verwerking van matrassen doen we een beroep op Recy Matelas Europe. We hebben joint ventures opgericht, zoals Sleco met Indaver voor de verwerking van slib, High 5 met Sibelco voor glas en Recyfuel met Heidelberg Cement. Met een aantal publieke partners werken we binnen een PPS-structuur, zoals met Horizon Net in Knokke, Ivago in Gent en Ecowest in Izegem. Ik vermoed dat er voor gevaarlijk afval nog samenwerkingen worden opgezet. Twintig jaar geleden wilde iedereen een contract beheren van a tot z. Nu doen we een beroep op alle expertise die we kunnen vinden." Dat levert resultaten op. "Deels dankzij het overheidsbeleid scoort ons land zeer goed in het sorteren en recycleren van afval. In Frankrijk komt de omschakeling naar een duurzamer beheer van potentiële grondstoffen pas nu in een stroomversnelling. Maar we mogen niet genoegzaam worden: in Finland sorteren ze al afval met robots. Het is dus zaak de technologie te blijven volgen." "Onze kracht is dat we actief zijn in de hele waardeketen -- ophaling, verwerking en trading -- en dat we de beste praktijken van andere takken en landen in de groep kunnen kopiëren. Zo willen we nog meer plastic uit het restafval halen. We kijken daarvoor ook naar Fost Plus, dat de inhoud van de pmd-zakken wil veranderen." Die vernieuwingen sluiten ook aan bij het streven naar een circulaire economie. Suez investeert in Etalle, in de provincie Luxemburg, waar 8000 ton edel plastic wordt verwerkt. Stora doet hetzelfde met papier en Valomac recycleert in Grimbergen non-ferro- en speciale metalen uit 180.000 ton bodemassen. Tychon: "We promoten meer recyclage bij onze klanten. Niet enkel de bekende stromen als papier en hout, maar ook ferro en non-ferro. Maar we gaan nog verder: hoe kunnen ze hun afval al aan de bron scheiden, om de recyclage te verhogen, en de goederen als grondstof te hergebruiken? Daar kunnen we nog vooruitgang boeken." Die evolutie gebeurt stroom per stroom. "Eerst moet je de producenten kunnen overtuigen dat de kwaliteit van het product op lange termijn stabiel is. Pas dan kun je investeren. Dat is de nieuwe realiteit. Het einde van bepaalde grondstoffen is nabij. Europa is zo afhankelijk van de import, terwijl we zo veel kunnen recycleren." Maar dan moet de overheid voor een flankerend beleid zorgen, weet Tychon. "Die kan, in plaats van subsidies te geven aan verwerkingsfabrieken, bijvoorbeeld minder of geen btw heffen op producten die voor meer dan de helft bestaan uit gerecycleerd materiaal. Bij papier is dat ingeburgerd, maar dat kan ook voor plastic in kleding en meubilair. Dan zetten we echt stappen naar het sluiten van de cirkel." "Het is belangrijk transparantie te creëren over de hele waardeketen. Momenteel is er nog geen beloning voor wie hergebruikte materialen in zijn producten opneemt. Om glas te produceren in onze High 5-fabriek hebben we vijf keer minder energie nodig dan wanneer we diezelfde hoeveelheid nieuw zouden produceren. Dat is nog te weinig bekend. Een grootschalige uitrol heeft enorme implicaties. Je zou bijvoorbeeld geen gescheiden glasbollen meer nodig hebben. Alleen is de wetgever nog niet zover." Een belangrijk punt in dat verhaal blijft de logistiek. "Daar verwachten we meer flexibiliteit. In industriële zones moeten we ook 's nachts kunnen werken. Daarvoor moeten de vergunningen worden aangepast. Nu zijn die bijna altijd beperkend. Aan de kust moet je het afval 's nachts ophalen. We zijn er samen met de gemeente Knokke gestart met een proefproject waarbij we elektrische vrachtwagens inzetten. Die maken amper lawaai en zijn beter voor het milieu." In Tienen sloot de groep een tienjarig contract, om naast het containerpark verzegelde minicontainerparken te plaatsen, waar mensen buiten de normale openingsuren hun afval kwijt kunnen. "Iedereen staat klaar om meer afval in te zamelen, maar het heeft geen zin dat drie spelers elke week dezelfde stromen komen ophalen. Niemand wil te veel logistiek en vrachtwagens in de steden." Maakt de behoefte aan zware investeringen in steeds beter materiaal een verdere consolidatiegolf noodzakelijk? Tychon sluit het niet uit. "Om grondstoffen van een hogere kwaliteit te kunnen aanbieden aan de industrie, heb je volume nodig. Dat is de enige manier om de circulaire economie te doen werken. De afvalophaling blijft lokaal, maar de stap daarna wordt Europees. Voor onze High 5-installatie importeren we bijvoorbeeld 100.000 ton glasafval uit het Verenigd Koninkrijk. Ophaling is steeds meer een middel en recyclage het doel." Toch ziet Tychon geen markt ontstaan met slechts enkele grote spelers. "In België zijn er ongeveer tien belangrijke spelers. Dat zorgt voor competitie. Maar er zijn meer dan driehonderd privébedrijven. In elke regio werken we samen met lokale bedrijven, want dat zorgt voor de flexibiliteit die we nodig hebben. Logistiek is belangrijk als contact met de klant. We gaan dat dus nooit helemaal uitbesteden, al doen we voor 10 tot 15 procent een beroep op andere marktspelers." "Consolidatie kan ook verder gaan dan het samenvoegen van diensten of verwerkingsmogelijkheden. Misschien kan het ook voor technologie, en niet noodzakelijk binnen de sector. Ik ben meer overtuigd van samenwerking met specialisten dan van een consolidatiegolf op de markt. Een typisch voorbeeld is Indaver, dat een aantal complementaire activiteiten heeft (onder meer de verwerking van gevaarlijk afval, nvdr). We waren ook kandidaat voor de overname, maar de samenwerking blijft." Behalve Indaver stond ook de nummer twee in België, Van Gansewinkel, lange tijd te koop. De aandeelhouders KKR en CVC verkochten het bedrijf dit voorjaar aan de schuldeisers. Spijt over de gemiste overnames heeft Tychon niet. "Die bedrijven krijgen een tweede kans. Dat is goed voor de markt, want we hebben geen cowboys nodig." Dat neemt niet weg dat ook Tychon de reorganisatie voortzet die zijn voorgangster Ellen Joncheere heeft opgestart. Geen vijf districten meer, maar drie regio's, met hoofdkwartieren in Grâce-Hollogne, Beerse en Brussel. "In Wallonië is het werk grotendeels gedaan. We hebben ons vooral geconcentreerd in Namen en Bergen. In Brussel zullen we van drie sites naar één gaan. We willen meer hubs creëren voor een aantal stromen, om ze efficiënter te verwerken." Vooral in Vlaanderen is er nog werk op de plank. In Antwerpen gaat een site dicht, en blijft er een open in Beerse en in Luithagen. In het West-Vlaamse Izegem wordt de verwerkingscapaciteit uitgebreid. In Limburg worden de drie vestigingen in Maasmechelen, Tongeren en Beringen samengevoegd tot één nieuwe, die ergens tussen Genk en Lummen moet komen. "Ik vermoed dat we binnen tien jaar van vijftig naar zowat veertig sites zullen gaan, inclusief de joint ventures. Maar misschien zullen we op 55 plaatsen een aanwezigheid hebben, omdat we meer parkeerplaatsen willen voor onze vrachtwagens. Zo openen we een nieuwe in Oostende. Zo kunnen we flexibel blijven voor de ophaling bij onze klanten. De lokale werkgelegenheid blijft dus, maar we willen de kennis van de recyclage bundelen." Luc Huysmans, fotografie Thomas Sweertvaegher"Er zijn te veel spelers. De afvalsector heeft behoefte aan duidelijkheid" "Twintig jaar geleden wilde iedereen een contract beheren van a tot z. Nu doen we een beroep op alle expertise die we kunnen vinden" "We willen de kennis van de recyclage bundelen"