De wereld verbruikt per jaar een kubieke mijl olie en dat kost bijna 2 biljoen dollar. Olie en auto's vormen de grootste en meest verankerde sectoren ter wereld. Maar intussen is er een overgangsperiode op gang gekomen die ons in de komende vijftig jaar weg zal voeren van olie.
...

De wereld verbruikt per jaar een kubieke mijl olie en dat kost bijna 2 biljoen dollar. Olie en auto's vormen de grootste en meest verankerde sectoren ter wereld. Maar intussen is er een overgangsperiode op gang gekomen die ons in de komende vijftig jaar weg zal voeren van olie. In 1850 werden de meeste Amerikaanse huiskamers verlicht met lampolie afkomstig van walvissen. Maar in de daaropvolgende negen jaar, net voor Drake olie aantrof in Pennsylvania, vloeide vijf zesde van de verlichtingsmarkt met walvisolie naar goedkopere concurrenten. Op dezelfde wijze zullen in 2007 doeltreffende manieren om olie te besparen en te vervangen, die in de voorbije dertig jaar stilletjes naar boven gekomen zijn, petroleum zichtbaar beginnen te verdringen. Een wagenpark ombouwen, neemt tijd in beslag: het duurde bijna een decennium om het eerste half miljoen hybride wagens op de baan te krijgen. Maar in 2007 zullen twintig nieuwe hybride modellen in Amerika op de markt komen. Uiteindelijk zal efficiënt verbruik uitgroeien tot de belangrijkste ontwerpprioriteit van de autoconstructeurs. Dat zal decennialang leiden tot oliebesparingen. Want in tegenstelling tot gedragswijzigingen op korte termijn, zijn investeringen in efficiëntie onomkeerbaar: dakisolatie wordt niet verwijderd als de brandstofprijzen dalen. Dat betekent ook dat de efficiëntie stilaan opgekrikt wordt. In 2007 zal Toyota te voorschijn treden als de leider op het gebied van de superefficiënte 'stekkerklare' hybride wagens: elektrische aandrijving voor korte afstanden, benzinehybride voor lange reizen. Dat zou de al dubbele brandstofefficiëntie van de Prius nog eens verdubbelen. Als een dergelijke auto dan nog eens ultralicht gemaakt wordt, verdubbelt de efficiëntie nog een keer. Maak hem geschikt voor biobrandstof en de efficiëntie gaat er opnieuw met een viervoud op vooruit. Alles bij elkaar zou dat neerkomen op dertig keer de huidige efficiëntie. Begint het al wat te klinken als het walvisverhaal? De olieprijzen zullen dalen, maar efficiëntie zal nog altijd een stuk goedkoper zijn. Als de allerbeste technologie voor efficiënt brandstofverbruik uit 2004 zou gebruikt worden in alle toepassingen, zou het aantal barrels dat verstookt wordt per dollar van het bbp in de VS gehalveerd worden. Besparingen op aardgas en het gebruik van geavanceerde biobrandstoffen zouden de overblijvende olie kunnen vervangen tegen 18 dollar per barrel. Wanneer op die wijze het Amerikaanse olieverbruik tegen de jaren 2040 geëlimineerd wordt, zou dat 15 dollar per barrel kosten, een vijfde van de olieprijs in 2006. Het staat dan ook buiten kijf dat afkicken van olie - en tegelijk de wereldwijde CO2-verminderen - iets is wat het bedrijfsleven uit winstbejag zal najagen. Die overgang begint stilaan al de concurrentiestrategie nieuw vorm te geven. De nieuwe zware vrachtwagens van Wal-Mart zullen in 2007 een kwart efficiënter zijn dan in 2006. Tegen 2015 zullen ze nog eens twee keer zo doeltreffend worden, wat zal leiden tot een besparing van 300 miljoen dollar per jaar. In autostad Detroit zal de 'creatieve vernietiging' à la Schumpeter versnellen naarmate gewiekste investeerders de voorkeur beginnen te geven aan sprongsgewijze ontwikkelingen; de markt zal de managers veranderen of hun geesten. De nieuwe CEO van Ford, Alan Mulally, zette bij Boeing de efficiëntiestrategie op poten. Mulally zal nu bij Ford Boeings aandacht voor ultralichte materialen (de nieuwe Boeing 787 bestaat voor de helft uit geavanceerde composieten), systeemintegratie en baanbrekend design introduceren. Het Pentagon, de grootse aankoper van olie en hernieuwbare energie ter wereld, zal in 2007 olie afzweren. Deels omdat 'oliegarchen' doorgaans niet de grootste vrijheidslievende democraten zijn en soms instabiliteit en conflicten aanstoken. Maar nog meer om de risico's en kosten die verbonden zijn aan kwetsbare brandstofkonvooien uit te schakelen. De militaire leiders ervan zullen ervan overtuigd raken dat alleen superefficiënte platforms die opmerkelijk minder logistiek moeten meesleuren, geschikt zijn om aanhoudende, verspreide en betaalbare oorlogen te voeren. Die strategische verschuiving zal niet alleen elk jaar honderden levens redden en tientallen miljarden dollar besparen, ze zal ook de ontwikkeling van sleuteltechnologieën bespoedigen. Net zoals de militaire R&D het internet, gps, de jetindustrie en de chipsector voortgebracht heeft. Op die wijze zal het Pentagon Amerika en de rest van de wereld beginnen wegleiden van olie, zodat niemand er nog over hoeft te vechten. De gok van de Russische president Vladimir Poetin dat hij de brandstofconsumenten kan gijzelen, zal uiteindelijk verzuren. Dat China in 2005 energie-efficiëntie tot zijn topprioriteit voor verdere ontwikkeling bombardeerde, begint stilaan vruchten af te werpen. Er zullen doorslaggevende bewijzen aangedragen worden dat de stabilisering van het klimaat niet duur en eigenlijk winstgevend is (want brandstof besparen, kost minder dan brandstof kopen). Kortom, we beginnen de zichtbare fundamenten te leggen voor een rijkere, koelere, rechtvaardiger en veiliger wereld. De auteur is de CEO van het Rocky Mountain Institute, een adviesbureau dat zich bezighoudt met natuurlijke rijkdommen. Amory Lovins