wordt een slecht jaar voor de weifelaars. Op fiscaal vlak staan we aan de vooravond van wat (onder voorbehoud, het is erop of eronder) een van de grootste naoorlogse operaties uit de 174-jarige geschiedenis van dit Belgische koninkrijk kan worden: de 'eenmalige bevrijdende aangifte' of fiscale amnestie. Een uniek moment voor spaarders en bankiers om absolutie te krijgen voor hun zwarte erfzonde: belastingontduiking als nationale obsessie. Ook op sociaal en politiek vlak zal de Belg een beslissende stem in het kapittel krijgen: sociale verkiezingen in mei en een regionale en Europese stemgang in juni.
...

wordt een slecht jaar voor de weifelaars. Op fiscaal vlak staan we aan de vooravond van wat (onder voorbehoud, het is erop of eronder) een van de grootste naoorlogse operaties uit de 174-jarige geschiedenis van dit Belgische koninkrijk kan worden: de 'eenmalige bevrijdende aangifte' of fiscale amnestie. Een uniek moment voor spaarders en bankiers om absolutie te krijgen voor hun zwarte erfzonde: belastingontduiking als nationale obsessie. Ook op sociaal en politiek vlak zal de Belg een beslissende stem in het kapittel krijgen: sociale verkiezingen in mei en een regionale en Europese stemgang in juni. En toch zal er geweifeld worden. Het schrikkeljaar 2004 kondigt zich nu al bijzonder schizofreen aan. Het eindeloze gepalaver en de principiële stellingnames die tal van rondetafels en staten-generaal het voorbije jaar ontsierden, zullen in 2004 - of toch zeker in de eerste jaarhelft - niet tot verregaande resultaten leiden. Ze zijn slechts het obligate decor of de rituele paringsdans voor de naderende verkiezingen. Hete hangijzers zoals de loonhandicap, de activering van de arbeidsmarkt, de controle op werklozen of de sociale fraude zullen in het vuur blijven smeulen. De tweede jaarhelft zet dan weer de deur open - de vraag is alleen: hoe breed is de kier? - voor nieuwe windstromen. Louter en alleen omdat werkgelegenheid in België móét worden aangepakt. Slechts 25 % van de Belgen boven 55 jaar werkt; in andere Europese landen loopt dat cijfer op tot 66 %. In Duitsland en Frankrijk zijn de debatten en hervormingen over pensioenen en de arbeidsmarkt al volop aan de gang. Eén van de grote taboes in de eurozone - het op flexibele wijze aanwerven en ontslaan van werknemers - wordt er vakkundig gedemystificeerd. België, dat onlangs zijn legendarische voorsprong inzake productiviteit zag afbrokkelen (ook een veeg teken), voelt de hete adem in de nek van de Europese lidstaten en kan niet werkloos blijven toezien. Net zoals onze collega's van The Economist, die het internationale luik van De Wereld in 2004 schreven, gaan we ervan uit dat in het bedrijfsleven de hand op de knip - of beter gezegd: de druk op de kosten - zal blijven, mede onder invloed van de concurrentie van de lagelonenlanden. Maar er komt een hernieuwde focus op groei: de economische diesel trekt zich weer op gang en die remonte kan ons inziens nog in kracht toenemen in de eerste jaarhelft van 2004. Voor heel het jaar zou dit in het beste geval kunnen resulteren in een 2 %-groei voor de eurozone. Niet mis voor een economie die - in tegenstelling tot die van de VS - met een lagere demografische groei worstelt en nauwelijks op stimuli van de centrale bank kon rekenen. Voeg daar nog bij dat de meeste herstructureringen op het Oude Continent vooral gebeurden door een verkoop van de activa en het opkuisen van het schuldenplaatje en niet door een herschikking van de arbeidskrachten, en dan is er - theoretisch althans - nog ruimte voor verdere productiviteits- en winstgroei. Trouwe lezers van deze eindejaarsspecial (nu al de vierde samenwerking tussen Trends en The Economist na elkaar) weten dit: we blijven een lans breken voor het groeipotentieel van de Europese economie. "De euro steeg in 2002 met meer dan 13 % in waarde en de kans is reëel dat de Europese eenheidsmunt in 2003 op dit elan zal doorgaan," schreven we een jaar geleden in deze kolommen. Dat de economie hier desondanks aantrekt, bewijst dat Europa zijn groeicomplex mag afwerpen. Al blijft het uitkijken. Een koers van 1,25 dollar voor een euro wordt pijnlijker, zo leest u ook in een van de bijdragen. Er zijn echter ook institutionele kapers op de kust. Denk maar aan de politieke patstelling over de Europese grondwet. Nu al nemen de 'nettobetalers' in de Europese Unie - zoals Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië - weerwraak voor de stugge houding van Spanje en Polen door de Unie voor de komende jaren een strak budgettair keurslijf op te leggen: een uitgavenplafond niet groter dan 1 % van het gemeenschappelijke bruto binnenlands product. De discussie over het subsidiariteitsbeginsel - wat het best wordt gedaan op een lager overheidsniveau - en lokaal eigenbelang zal hoogtij vieren in 2004. Ook het protectionistische spook dreigt in de handelsbetrekkingen tussen Europa, de VS en Azië opnieuw de kop op te steken, een van de grootste dreigingen voor onze globale welvaart. Om nog één voorspelling van vorig jaar weer op te pikken: "In 2003 zal de exodus van Philips & co. niet stoppen, wel integendeel. Hierdoor zal de discussie over innovatie en industriële draagkracht van onze Belgische economie een belangrijk punt op de politieke agenda worden." Met Ford Genk weten we intussen hoe complex deze discussie is en ook in 2004 zal ze meer dan ooit aan de orde blijven. Regeren is vooruitzien. De volgende 366 dagen zullen het jaar bij uitstek worden van de beslissers. In de hoop dat de 130 bladzijden van deze bijdrage daarvoor een goede basis mogen zijn, wensen we u een succesvol 2004 toe. Piet Depuydt HoofdredacteurHet eindeloze gepalaver en de principiële stellingnames die tal van rondetafels en staten-generaal het voorbije jaar ontsierden, zullen in 2004 niet tot verregaande resultaten leiden.