1 De Basel III-normen voor het financiële systeem treden in werking. De Verenigde Staten verstrakken hun monetaire beleid. De aandelenmarkten kunnen in een wervelstorm terechtkomen.
...

1 De Basel III-normen voor het financiële systeem treden in werking. De Verenigde Staten verstrakken hun monetaire beleid. De aandelenmarkten kunnen in een wervelstorm terechtkomen. 2 Het protectionisme schaadt de Amerikaanse industrie en de wereldhandel. De groei van de wereldeconomie blijft dan ook onder de 4 procent. 3 De OPEC en Rusland openen hun oliekranen en de Amerikaanse schalieolieproductie breekt records. De olieprijs schommelt rond 73 dollar per vat. 4 Er komen infrastructuurwerken ter waarde van 20 biljoen dollar, waarvan de helft in Azië. 5 De retailers verkopen 3 procent meer, vooral dankzij de e-commerce die 21 procent hoger gaat. Wie alleen maar bakstenen winkels heeft, krijgt het moeilijk. 6 Internettoegang wordt ook in de ontwikkelingslanden heel gewoon, en 5G komt eraan in de geïndustrialiseerde wereld. De uitgaven voor IT en communicatie stijgen met 5 procent. 7 De brexit verstoort de hele economie. De Britse banken krijgen te maken met obstakels om zaken te doen, maar de Londense City blijft het financiële hart van Europa. 8 1,5 miljard toeristen gaan op reis en spenderen daarvoor 1,5 biljoen dollar. Frankrijk blijft de topbestemming, en de Chinezen blijven de grootste reizigers. 9 Groene energie wint aan belang. De VS stappen weliswaar officieel uit het klimaatakkoord van Parijs, maar in China geven nieuwe regels elektrische wagens een boost. 10 De opkomende economieën, van Nigeria tot Oman, breiden hun gezondheidszorg uit. De wereldwijde uitgaven voor gezondheid klimmen boven 1500 dollar per persoon. Bronnen: The Economist Intelligence Unit, Forrester, Statista, UNWTO Handelstarieven op metalen, onderdelen en voertuigen zullen de autoproducenten in 2019 zorgen baren en hen dwingen hun aanvoerroutes en productieplannen opnieuw te bekijken. De brexit en de Amerikaanse sancties tegen Iran zorgen ook voor problemen. De prijzen van auto's zullen stijgen. Maar prikkels uit opkomende markten zullen de verkoop van nieuwe auto's en bedrijfsvoertuigen met 5 procent doen stijgen tot bijna 105 miljoen. Bedrijven zullen hun productie uitbreiden, met een assemblagefabriek van Nissan in Kenia en een van PSA in Nigeria. SAIC zal de eerste Chinese autoproducent worden die een fabriek in India bouwt. Azië zal de helft van alle voertuigen produceren en kopen, nu de productie zich naar de klanten verplaatst om invoerheffingen te vermijden. Toch wachten er nog uitdagingen in China, de grootste markt. Nieuwe regels voor elektrische voertuigen zullen de Chinese verkoop van groene wagens tot 1,4 miljoen doen stijgen. Het addertje onder het gras is dat autobouwers punten moeten verdienen door te zorgen dat 10 procent van hun verkoop in China uit groene wagens bestaat. VW en GM zullen dat niet halen en zullen boetes krijgen als ze niet genoeg groene punten van Chinese concurrenten kunnen overkopen. Wereldwijd zullen strengere emissieregels en nieuwe modellen de verkoop van elektrische voertuigen over de 2 miljoen tillen. Volvo zou weleens helemaal kunnen stoppen met de ontwikkeling van modellen op fossiele brandstof, en veel steden zullen kiezen voor een elektrische autodeelservice zoals die van Renault in Parijs. Maar de kleinere, groenere auto's zullen niet overal vrij baan krijgen.Amerika zal verstrikt raken in een juridisch gevecht over uitstootregels, waarbij Californië de strijd aangaat met federale pogingen om de doelstellingen te laten vallen. Terreinwagens zullen populair blijven: Tata Motors zal een compacte SUV lanceren, maar zijn piepkleine Nano, ooit het boegbeeld van een goedkopewagenrevolutie, haalt misschien niet het einde van dit jaar. Overvolle luchthavens zullen in 2019 leiden tot lange wachtrijen en vertraagde vluchten voor de passagiers, maar voor vliegtuigbouwers zijn ze de voorbode van nog meer toestellen in de lucht. De vooruitzichten zijn zonnig. De kredietbeoordelaar Moody's voorspelt dat het aantal afgeleverde grote toestellen met 8 procent zal stijgen. De olieprijzen zijn ook weer gestegen, dus zullen luchtvaartmaatschappijen de voorkeur geven aan energiezuinige narrowbody's. Het Europese Airbus zal tegen het einde van het jaar A320-jets produceren in een tempo van 63 per maand. Zijn Amerikaanse concurrent Boeing, die in 2018 sneller orders heeft binnengehaald, zal 57 B737's per maand produceren. Na jaren van bezuinigingen zullen de defensiebedrijven, een stijging van het mondiale defensiebudget in 2019 toejuichen. Donald Trump verhoogt het Amerikaanse defensiebudget tot 716 miljard dollar, waarvan bijna 8 miljard dollar naar het duurste gevechtsvliegtuigprogramma ter wereld gaat, Lockheed Martins F-35. Lockheed kan Turkije als klant verliezen als dat het Russische S-400-raketsysteem koopt. Rusland zal naar verwachting het systeem in 2019 beginnen te leveren. Naast de onrust in het Midden-Oosten en het Noord-Koreaanse kernwapenarsenaal is er nog een groeiende dreiging die de wereldwijde uitgaven kan stimuleren: cybersecurity. In de gaten te houden Een nieuwe lichting technologiebedrijven zoals het Amerikaanse SpaceX bedreigen de defensiebedrijven. Met robotica en artificiële intelligentie kunnen ze wapens sneller en goedkoper produceren dan de traditionele wapenfabrikanten. Nu Aziatische landen meer uitgeven aan een flexibele defensietechnologie, moeten de westerse bedrijven hun voorbeeld volgen. De olieprijzen zullen een beetje dalen tot gemiddeld 73 dollar per vat Brent-olie, maar het kan een hobbelig parcours worden. De aanzet voor de daling zal gegeven worden door het langzaam uiteenvallen van het pact tussen de OPEC en Rusland om de mondiale aanvoer in te krimpen en de prijzen te steunen. Saudi-Arabië zit in de beste positie om de productie op te voeren. De productiecijfers in het schalierijke Amerika zullen dalen. De Chinese honger naar het zwarte goud zal afnemen naarmate de economie afkoelt, terwijl de Chinees-Amerikaanse handelsspanningen meer investeerders negatief tegenover olie zullen doen staan. Geopolitiek geruzie zal echter voorkomen dat de prijzen ineenstorten. Tot de dreigingen behoren meer Amerikaanse sancties tegen Rusland, de concurrentie tussen Saudi-Arabië en Iran en de onrust in Nigeria, Libië en Irak. De olievoorraden zijn ook krapper. De grootste zorg in 2019 worden daarom de grillige olieprijzen. Voorlopig zijn de oliereuzen (BP, Chevron, Exxon, Shell en Total) klaar om de kapitaaluitgaven in 2019 met 5 procent op te voeren, voorspelt Moody's. Aardgas is altijd aantrekkelijker als investering. De opkomst van gas is vaak ten koste gegaan van de steenkool. Dat geldt ook in Amerika, waar de regeringspogingen om de steenkool te steunen zullen mislukken. Japan vormt een uitzondering. De Japanse beleidsmakers steunen steenkool, waardoor de vraag naar gas met iets meer dan 3 procent zal dalen. Maar de opkomende markten zijn dol op lng. De gasimport van China zal die van Japan misschien nog voor het einde van 2019 overtreffen. Alleen de EU consumeert meer en het aanbod zal met 55 miljard kubieke meter per jaar stijgen als Gazproms Nord Stream 2-pijpleiding vanuit Rusland in 2019 klaar is. In de gaten te houden Groene energie kan weer een goed jaar tegemoetzien, zelfs in Amerika. De donkere wolk aan de horizon is dat in november het moment aanbreekt dat Donald Trump de VS officieel kan terugtrekken uit het Klimaatakkoord van Parijs. Toch verwacht het Amerikaanse ministerie van Energie dat wind waterkracht zal inhalen als grootste bron van hernieuwbare energie. De uitgaven voor entertainment en media zullen onder invloed van de digitale markt met gemak de 2 biljoen dollar (1,75 biljoen euro) overstijgen, volgens PwC. De prestaties van betaal-tv zullen overschaduwd worden door de internetvideo die klaar is voor nog een jaar van sterke groei. Amerika zal met ruim 24 miljard dollar (21 miljard euro) de grootste markt blijven, maar kan onverwacht ingehaald worden door China. Nu de trouwe volgelingen van eigen producties de mondiale spelers buiten de deur houden, kan de Chinese onlinevideo-industrie in 2019 uit de rode cijfers raken, voorspelt JPMorgan Chase. Het plaatje zal nog rooskleuriger worden als meer Chinese kijkers zich abonneren op content achter betaalmuren. In India is betaal-tv goed voor ruim 95 procent van de inkomsten uit televisie, maar internetvideo maakt zijn achterstand snel goed, nu de regels versoepeld worden en het gsm-bereik verbetert. De grootste naam in onlinevideo, Netflix, zal concurrentie krijgen van Disneys streamingdienst die in 2019 gelanceerd wordt. Daardoor verliest het de Marvel-films en Disney-klassiekers. In de bioscoop zal Azië zich kunnen verheugen in een stijging van 9 procent van de opbrengst uit ticketverkoop en een aandeel van ruim 40 procent van de mondiale bioscoopuitgaven hebben. China zal eindelijk de grootste filmmarkt ter wereld worden. Toch zal het Hollywood moeite kosten om het Chinese publiek te boeien door de concurrentie uit China zelf en uit Japan en India. Voorzitters van centrale banken zullen in 2019 voorzichtig gestemd zijn, zelfs naar hun eigen behoedzame normen. Na een wisselvallig 2018 moeten ze de effecten afwegen van aanscherpende handelsconflicten en geopolitieke dreigingen. Toch zal Amerika de rentevoet drie keer verhogen en beleggers weglokken van riskantere projecten in opkomende markten. Wereldwijd zullen de bankdeposito's sneller stijgen dan de leningen, maar Azië zal tegen die trend ingaan omdat kwantitatieve versoepeling nog de scepter zwaait in China. De bankactiva zullen met 6 procent stijgen tot 130 biljoen euro. De Amerikaanse banken zullen aan een voorzichtige expansie beginnen, gesteund door hogere marges en lagere belastingen. Ambitieuze Aziatische banken zullen hetzelfde doen en hun krap bij kas zittende Europese concurrenten achter zich laten. Deutsche Bank en Commerzbank zullen onder druk komen om hun kapitaal op te krikken door een fusie. Voor geldschieters neemt het verstrengen van de regels even een pauze nadat de Basel III-normen in januari volledig van kracht zijn geworden. Alle banken zullen elkaar verdringen voor een partnerschap met fintechbedrijven. Open banking, een systeem dat consumenten aanmoedigt om hun financiële data zelf te beheren en te gebruiken, zal zich van Europa naar Azië verspreiden. Toch zal de fintechregulering in de meeste landen strenger worden. Virtuele valuta zullen beperkt worden door meer regelgeving en minder op een goudmijn lijken. De verzekeringspremies zullen sneller groeien dan het bbp, opgejaagd door onlineverkopen op opkomende markten en de vraag naar levensverzekeringen in China. Op de kapitaalmarkten zullen de geautomatiseerde handel, robotadviseurs en blockchaintechnologie de kosten verlagen, maar banen bedreigen. Tot de grote nieuwkomers op de beurs behoren Airbnb (onlangs geschat op 27 miljard euro) en Uber (105 miljard euro). In de gaten te houden Alibaba-dochter Ant is het grootste fintechbedrijf ter wereld met al 870 miljoen gebruikers, voornamelijk van zijn betaaldienst Alipay. Het haalde 12,25 miljard euro op voor een uitbreiding die ook Amerika en India omvat. De enige dreiging is een regulering om zijn hegemonie in China te beteugelen. Na een groeispurt in 2018 zullen de landbouwprijzen in 2019 met maar 0,5 procent stijgen. Recordoogsten hebben de voedselvoorraden laten aanzwellen en die zullen niet veel verminderen. Het klimaat lijkt gunstig voor boeren, maar de sterke dollar zal de mondiale honger naar voedselimport temperen. De risico's zijn voornamelijk mensenwerk. En dan denken we aan Donald Trump. De handelsspanningen kunnen markten verstoren van gewassen die Amerika in grote hoeveelheden aan China levert. Neem sojabonen: China is met gemak de grootste importeur. Daarvoor is het erg afhankelijk van Amerika, maar het vindt andere leveranciers zoals Brazilië, dat Amerika in 2018-19 zal inhalen als topproducent met 120 miljoen ton. De Amerikaanse exporteurs zullen andere afnemers moeten zoeken, met name in Europa, als de handelsbetrekkingen dat mogelijk maken. De mondiale trend naar een algemene gezondheidszorg zal in 2019 haperen. Dankzij Donald Trump komt er een einde aan de verplichte ziektekostendekking voor alle Amerikanen, de hoeksteen van Barack Obama's gezondheidshervormingen. Werkgevers kunnen in plaats daarvan een beperktere en goedkopere dekking aanbieden, maar een grotere keuze zal volgens de Republikeinen zorgen voor een toename. De rekenkamer van het Congres voorspelt dat er 3 miljoen Amerikanen minder voor ziektekosten verzekerd zullen zijn. Opkomende markten zoals Zuid-Afrika en Oman evolueren in de tegengestelde richting. Ze hopen wetten aan te nemen die burgers verplichten om in 2019 een ziektekostenverzekering af te sluiten. Egypte zal een eigen wet ten uitvoer brengen en Nigeria zal zijn vertraagde basisgezondheidspakket introduceren. Terwijl de gezondheidsuitgaven wereldwijd in 2019 met 55 euro tot 1360 euro per persoon stijgen, willen landen de kosten controleren. Een gezondere levensstijl is de goedkoopste oplossing: voer meer suikerbelastingen en antirookwetten in. Wereldwijd zal de jacht op goedkoop medisch personeel verhevigen. De farmareuzen zullen meer prijzen bevriezen om wettelijke regels af te wenden, maar de opkomende handelsbarrières zullen de concurrentie belemmeren. De vooruitgang zal komen uit robotica, artificiële intelligentie, nanotechnologie, stamcellen, gentherapie en zelfs door het ouderwets ontdekken van nieuwe geneesmiddelen. Geholpen door de Amerikaanse belastinghervormingen van 2017 zullen de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling tot 155 miljard euro stijgen, verwacht het onderzoeksbureau EvaluatePharma. Het onderzoek naar alzheimer zal zich herstellen, nu de aandacht verschuift naar het bepalen van vroege biomarkers voor de ziekte. In de gaten te houden In 2019 zal Amerika beginnen met de eerste proefbehandelingen van mensen met de krachtige Crispr-techniek om het menselijke genoom te wijzigen. De mogelijke toepassingen bij de mens zijn verbijsterend. De rivaliteit tussen Amerika en China zal de handel in 2019 bedreigen, maar investeringen in infrastructuur aanwakkeren. China, dat graag zijn exportmarkten wil diversifiëren, zal de uitgaven opvoeren voor zijn belt-and-road-initiatief dat 7 biljoen euro in 68 landen moet pompen. De meeste daarvan zullen het geld verwelkomen, maar sommige zullen niet gediend zijn van China's expansie naar de Zuid- en Oost-Chinese Zee. Andere, zoals Pakistan, zullen ontmoedigd worden door hun op hol geslagen schulden. Amerika zal terugslaan met een nieuw infrastructuurverdrag met Australië en Japan. Dat zal China niet weerhouden van de uitgifte van meer obligaties voor gemeentelijke infrastructuur. Daardoor zullen de bruto vaste investeringen van Azië in 2019 met 1,6 procent stijgen tot 8,3 biljoen euro, dat is bijna de helft van het wereldwijde totaal van 18 biljoen euro. Noord-Amerika en West-Europa zullen elk goed zijn voor 20 procent. In Europa zal het instorten van de brug in Genua in augustus leiden tot investeringen in wegen. Tot opluchting van de pendelaars zal het eerste deel van de vertraagde Crossrail-lijn onder het centrum van Londen eindelijk geopend worden. Aangeprezen als het grootste infrastructuurproject van Europa zal de oost-westverbinding de voorsteden met het centrum verbinden en de spoorcapaciteit naar het centrum met 10 procent doen toenemen. In Amerika zal het Trump moeite kosten om zijn belofte na te komen dat hij voor 1,3 biljoen euro aan infrastructuur zal uitgeven. In het Midden-Oosten zullen de pogingen worden hervat om de niet-olie-economie van de grond te laten komen. Havens, vervoer, technologiedraaischijven en gezondheidszorg winnen terrein. Saudi-Arabië zal 6,5 miljard euro investeringen zoeken voor veertien infrastructuurprojecten. Een herleving van de bouw in de VAE zal voortkomen uit de noodzaak zich klaar te maken voor de Wereldtentoonstelling van 2020. De mogelijkheden van artificiële intelligentie nemen toe. Ze zal gebruikt worden voor alles, van het voorspellen van obesitas tot het verbeteren van computerspelletjes. Toch zal de AI-hype in 2019 de realiteit overtreffen, aangezien ze maar een schamel aandeel van de IT-uitgaven opeist. De grootste IT-uitgaven zullen naar software gaan. De sector zal de inkomsten daaruit met 7,5 procent zien groeien tot 613 miljard euro. De mondiale uitgaven aan IT en communicatiemiddelen zullen met 5 procent stijgen, gesteund door een groei van 6 procent in de grootste markt, Amerika. Het zal zelfs nog sneller gaan in India (10%) dankzij een vlotte economische groei, en in China (8%) waar de regering wil dat cloud computing tegen 2019 dubbel zo groot is als in 2015. In 2019 zal de cloud goed zijn voor een derde van alle uitgaven aan IT en communicatie, waarbij de groei wordt aangewakkerd door cloudapplicaties. Die markt zal een sprong maken van meer dan een vijfde om de kaap van de 100 miljard dollar te passeren. Goldman Sachs publiceerde in juli een enquête onder ICT-managers van grote bedrijven. Daaruit bleek dat ze verwachten dat in 2019 meer dan een derde van de IT-taken van het bedrijf gehost zou worden in openbare clouds, een behoorlijke sprong. Het rapport bevatte goed nieuws voor Microsoft, dat Amazon Web Services, de grootste op de cloudmarkt, het leven zuur maakt: de ICT-managers dachten dat er evenveel kans was dat ze tegen 2021 Microsofts Azure zouden gebruiken als dat ze AWS zouden gebruiken. Na een schitterend 2018 zal de groei in de advertentieopbrengsten in 2019 vertragen tot 4 procent, voorspelt het consultancybureau Magna Global. Het aandeel van adverteren via gsm's stijgt snel en zal meer dan 60 procent van alle uitgaven voor digitaal adverteren opeisen. Bijna elke euro voor nieuwe reclame zal naar digitale reclame gaan, zegt het mediaconcern GroupM, nu consumenten voor bijna alles het internet gebruiken: van het bestellen van een taxi tot het huren van een huis. Gezien het bereik van Facebook, YouTube en Instagram zal influencer marketing populair zijn onder reclamemensen, ook al is de invloed moeilijk te meten. Amerika blijft in 2019 de grootste reclamemarkt, maar China zal met 6,6 procent tegenover 2,2 procent sneller groeien, zegt GroupM. Beide landen hebben een enorme belangstelling voor betaalde zoekopdrachten en videoreclame, met een hoog percentage van gebruikers van mobiel internet. Toch verwacht PwC dat opkomende markten zoals India (20%) en Indonesië (26%) tot de snelste groeiers voor internetadvertenties zullen behoren, nu consumenten de daarbij horende toestellen op de kop tikken. In de nieuwe digitale wereldorde zullen tv-reclame en gedrukte reclame verder aan glans inboeten. Kranten zullen in 2019 minder dan 10 procent van de reclame-uitgaven binnenhalen, voorspelt Zenith Media. Tv-reclame doet het iets beter, maar ze zal goed zijn voor minder dan een derde van de uitgaven. Eén decennium na de huizencrisis bouwt Amerika niet snel genoeg huizen om de prijsstijging te stoppen die in 2019 3,5 procent zal bedragen, volgens de Nationale Vereniging van Makelaars. Er zijn weinig huizen en ze worden minder betaalbaar. De stijgende rentevoeten in 2019 zullen daar ook geen goed aan doen. Veel Amerikanen hebben geen andere keuze dan te blijven zitten waar ze zitten. Dat zal leiden tot de wens om hun huizen op te knappen en zo meubelmakers en doe-het-zelfbedrijven in de kaart spelen. In Europa zal het monetaire beleid soepel blijven. Dat is goed nieuws voor de vastgoedinvesteerders daar. Maar in Groot-Brittannië zal de brexit vastgoedinvesteringen riskanter maken. Volgens kenners zullen de prijzen in 2019 met 2 procent stijgen, maar er heerst alom onzekerheid. Twee dingen zijn duidelijk: de markt in Londen, waar veel EU-burgers wonen, zal inzakken en hoe harder de brexit, hoe harder de val. De Chinese wens om de lucht uit zijn economie te halen, zal verdere pogingen inhouden om vastgoedspeculatie te ontmoedigen. Nu de groei daar vertraagt en de Amerikaanse dollar sterker wordt, zullen de voorspellingen uitkomen over een ineenstorting van de duizelingwekkende vastgoedmarkt in Hongkong waar een appartement van 18 vierkante meter 333.000 euro kan kosten. De prijzen zullen in 2019 een duik nemen van 15 procent. De prijzen voor niet-agrarische grondstoffen zijn grillig geweest. Dat is te wijten aan de Amerikaanse heffingen op metalen zoals aluminium (10%) en staal (25%) en de reacties van Canada, Mexico, de EU en China. De EU zal de druk in 2019 handhaven, maar Mexico en Canada verzachten hun aanpak misschien. Een van de voornaamste effecten van het beleid van Trump zal zijn dat de Amerikaanse industrie meer zal betalen voor cruciale metalen naarmate de aanvoer slinkt. Elders zullen de prijzen dalen omdat bedrijven zich volproppen met voorraden die uit Amerika zijn weggehaald, en mogelijk met een golf van staal uit China waar de metaalconsumptie minder snel stijgt. Over het geheel genomen zullen de prijzen van aluminium en staal respectievelijk met 3 en 17 procent dalen. De prijzen in de Mondiale Index voor metaal van de Economist Intelligence Unit zullen nauwelijks stijgen omdat de vraag verslapt. Het enige metaal dat tegen de trend ingaat, is koper. Tenzij de investeringen een tandje bijsteken, zal zich halverwege de jaren 2020 een tekort ontwikkelen. De prijzen zullen in 2019 met 3 procent klimmen. Dat komt deels door de vraag van elektrische-autoproducenten. Het risico van vakbondsacties in grote mijnen in Zuid-Amerika en Indonesië zal de koperprijzen opdrijven. Dat geldt ook voor China's metaalhonger. De mondiale groei van de detailhandelsverkoop zal in 2019 met 3 procent stabiel blijven. Terwijl e-commercebedrijven zoals Amazon bloeien, zullen de stenen winkels bloeden. De situatie is levensbedreigend in Amerika waar 2018 is uitgeroepen tot "het jaar van de detailhandelsfaillissementen". Walmart wordt gedwongen tot een nieuwe aanpak. In januari 2019 begint de detailhandelaar met de verkoop van voorschriftvrije geneesmiddelen. Het zal ook proberen om een aanzienlijk aandeel te verwerven in India's ontluikende e-commercemarkt door de investering van 14 miljard euro in Flipkart. Dat is een veelbelovende zet: de elektronische detailhandel in India zal in 2019 met 24 procent toenemen, schat het onderzoeksbureau Statista. India en China zullen vooropgaan in de uitbreiding van de detailhandel in ontwikkelingslanden. Vietnam, Indonesië, Maleisië en de Filipijnen zullen ook op de voorgrond treden als de omzetten in Azië en Australazië in 2019 met 5 procent stijgen. De verzadigde markt van West-Europa zal vrijwel stagneren en dankzij het door de brexit getroffen pond zal alles in Groot-Brittannië duurder worden. De omzet in Rusland en zijn buurlanden zal in 2019 met 4 procent toenemen na de 6 procent van 2018 door een uitgestelde vraag en stijgende olieprijzen. Latijns-Amerika zal licht herstellen van de effecten van lage grondstofprijzen die de munten verzwakt hebben en de inflatie hebben aangewakkerd. De druk op de winsten van operatoren wordt groter. De consument heeft een grote hang naar telefoontjes, data en tekstberichten en wendt zich tot gratis providers zoals WeChat en WhatsApp om die te verzadigen. Conventionele telecombedrijven hebben nieuwe inkomstenbronnen nodig. Nu de uitwisseling van mobiele data de mondelinge communicatie overtreft, zullen ze focussen op de aankoop van bandbreedte voor 5G-netwerken. Voor gsm-operatoren zijn de ontwikkelingslanden essentieel. Nu het internet daar steeds meer consumenten bereikt, zal de vraag naar data de investeringen aanwakkeren. Voor aanbieders van vaste telefonie ziet het er somber uit: er zullen in 2019 maar 17 hoofdverbindingen per 100 mensen zijn voor vaste telefoons, tegen 117 voor gsm-abonnementen. Opkomende markten zoals India, Indonesië en Brazilië zullen de voornaamste doelen voor de smartphonebouwers worden. Samsung en Apple zullen op stevige concurrentie botsen van lagekostenproviders zoals Xiaomi, Vivo en Oppo. Toch zal iedereen te kampen hebben met het probleem dat het steeds lastiger wordt om consumenten over te halen om hun toestel te vervangen. In de gaten te houden Apple, Samsung, Huawei, LG en anderen zullen zich in 2019 verdringen om de eerste 5G-smartphones op de markt te brengen. Er doen geruchten de ronde over modellen die films in enkele seconden downloaden en die toegevoegde realiteit en holografische displays dagelijkse kost maken. De omhoogschietende vraag en het herstel van de olieprijzen zullen toeristen nopen dieper in de buidel te tasten. De kosten van luchtvervoer zullen met 3 procent stijgen, voorspelt Carlson Wagonlit, en hotelkamers worden 5 procent duurder. Hotels zullen meer concurrentie krijgen van onlinerivalen. Airbnb zal zijn vizier op bedrijfsklanten richten, maar de markt voor kamerverhuur zal minder snel groeien naarmate de reglementering strenger wordt. Het aantal toeristen zal desondanks een record vestigen met bijna 1,5 miljard, waardoor de ontvangsten stijgen tot meer dan 1,3 biljoen euro. Meer dan een derde van dat bedrag zal naar Europa gaan, waar Frankrijk nog altijd de topbestemming is. China zal wereldwijd de meeste toeristen leveren. Minder toegankelijke bestemmingen zullen er in 2019 van profiteren dat luchtvaartmaatschappijen de vleugels uitslaan. Het Keniaanse ministerie van toerisme hoopt easyJet of Ryanair naar sub-Saharaans Afrika te lokken, nu Kenya Airways het aantal routes uitbreidt. Ook Rwanda zet in op nieuwe routes en een nieuwe luchthaven. Terrorisme en natuurrampen vormen risico's. De president van Indonesië heeft plannen voor nog tien Bali's. Hij wil het aantal toeristen optrekken van 11,5 miljoen in 2017 tot 20 miljoen in 2019. Andere bestemmingen, zoals Egypte, blijven kwetsbaar voor terroristische aanslagen. De gevolgen voor het milieu zullen nog lange tijd een bekommernis blijven: de sector is verantwoordelijk voor 8 procent van alle uitgestoten broeikasgassen.