Ondernemerschap zit in de genen. Als 23-jarige nam de vijfdegeneratietelg Christoph Pauwels het slecht boerende bedrijf van zijn vader Paul over. "We hebben echt moeten knokken. In de beginjaren zag ik zwarte sneeuw. Misschien was dat als jonge ondernemer nog de beste leerschool."

In familiebedrijven maken de aandelen vaak het grootste deel uit van het familiale patrimonium. Vanuit die vaststelling, vanuit de sterke betrokkenheid van de familie en vanuit de al even sterke afhankelijkheid tussen aandeelhouder en zaakvoerder voelen veel families de noodzaak om een goede langetermijnvisie te definiëren. De waarde van uw bedrijf laten bepalen, is in die context een effectief en relatief eenvoudig hulpmiddel. Als familiaal ondernemer kan u de waarde van een bedrijf gebruiken als een echt managementinstrument, waarmee u die waarde maximaliseert.

Nadat vier generaties van de families er decennialang het mooie weer hadden gemaakt, kreeg Groep Huyzentruyt begin dit jaar voor het eerst een niet-familiale CEO en een externe raad van bestuur. "Bereid je als familiebedrijf voor wanneer het nog helemaal niet moet", zegt een tevreden Philippe Huyzentruyt.

Uit het magazine
Wouter Temmerman

Innovatieve familiebedrijven doen soms denken aan het Gallische dorp van Asterix. Ze innoveren niet met de schaal en de kracht van hun multinationale tegenspelers, maar houden met hun innovaties en visie op lange termijn wel geduldig stand. We gingen op zoek naar de toverdrank voor familiale innovatie.

De in 1769 opgerichte brouwerij Dubuisson, bekend om het bier Bush, wordt gerund door de achtste generatie. De negende generatie steekt al de neus aan de vaten. Een rijk verhaal en een geslaagde verbreding van het bierassortiment verklaren het succes, ook na 250 jaar.

Om familiebedrijven te ondersteunen bij innovatieprojecten, heeft de wetgeving incentives gecreëerd voor onderzoek en ontwikkeling. Die beloningen vertrekken vanuit verschillende invalshoeken: van de aftrek van innovatie-inkomsten voor onder andere octrooien en innovatieve software, over een vrijstelling voor 80% van de doorstorting van de bedrijfsvoorheffing, tot voordelen voor wie niet-milieubelastend onderzoek uitvoert, en de mogelijkheid om medewerkers deels in auteursrechten uit te betalen.

Veel familiebedrijven moeten zich aanpassen aan de snelle veranderingen op hun markt door een consolidatie of de digitalisering. Het antwoord op deze uitdagingen kan verschillend: een kapitaalverhoging om te investeren in organische groei, de overname van concurrenten of de verkoop van het bedrijf. In de praktijk stellen wij vast de integratie in een grote groep uiteindelijk vaak de voorkeur geniet.

Uit het magazine
Wouter Temmerman

De verkoop van het bedrijf is voor veel ondernemende families misschien wel de belangrijkste fase in hun leven. Ze verliezen dan hun extra kindje. Zo'n cruciale gebeurtenis mag een onderneming niet ondermijnen. "Blijf elke dag ondernemen, doe de juiste dingen, en investeer alsof je nog 100 jaar aandeelhouder zal blijven", luidt het advies. "Een professionele investeerder ziet sowieso of het bedrijf werd opgesmukt."

Uit het magazine
Wouter Temmerman

Een familiebedrijf oprichten en succesvol maken, is één ding. Het een eeuw of langer op de rails houden, is een huzarenstukje. Heel wat familiebedrijven slagen met vlag en wimpel. "De nieuwe generatie moet het verleden respecteren, en tegelijk voldoende vrijheid krijgen."

Wat is uw familiebedrijf precies waard? Met die vraag komen veel familiebedrijven op een bepaald moment in hun geschiedenis in aanraking. Een objectieve waardebepaling dringt zich op zodra een familie beslist het bedrijf deels of volledig te verkopen, maar bijvoorbeeld ook als de familie het aandeelhouderschap wil vereenvoudigen. Familieleden die het schip willen verlaten, kunnen na een waardebepaling een correcte uitkoopsom krijgen. Een klassieke valkuil die bij een waardebepaling voor verrassingen kan zorgen, zijn de normalisaties. Voor familiebedrijven spelen enkele scenario's die daarbij aansluiten en die kunnen leiden tot een ander beeld dan wat men zou verwachten op basis van de winstcijfers.

Ze omschrijven zichzelf als de kampioenen van small is beautiful. Terwijl de omzet en het aantal medewerkers amper groeiden, zit het bedrijfsresultaat al jarenlang in de lift. En ze zijn ook kampioenen van de eigenheid: bij het bouwmaterialenbedrijf De Witte uit Wetteren is er geen plaats voor externe adviseurs, duurbetaalde consulenten of een externe gedelegeerd bestuurder.