Volgens de conjunctuurbarometer van de NBB blijft het vertrouwen van de ondernemingen al verschillende maanden vrij stabiel op een niveau dat een stuk boven het langjarige gemiddelde ligt. De halfjaarlijkse enquête van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) bij de verschillende sectoren bevestigt dat. 48 procent van de ondervraagde sectoren heeft de activiteit de voorbije zes maanden zien stijgen, 33 procent noteerde een stabilisatie en 19 procent meldt een daling. In die laatste groep vinden we de handel, die de omzet door de aanslagen zag teruglopen, en de grafische industrie, die zich aanpast aan de digitalisering. Een andere sector in die groep is de textielsector, waarvoor het Verenigd Koninkrijk de derde belangrijkste afzetmarkt is (12,4% van de Belgische export). Wat de vooruitzichten voor de komende zes maanden betreft, is het de eerste keer in zes jaar dat geen enkele ondervraagde sector een daling van zijn activiteit verwacht. 33 procent van de sectoren verwacht een verbetering van de activiteit in de komende zes maanden en 67 procent een stabilisatie.

Mooi groeipad

De negatieve effecten van de terroristische aanslagen zijn zo goed als weggeëbd. Voorts heeft de combinatie van het herstel van de internationale activiteiten en de in België genomen maatregelen onze ondernemingen in staat gesteld hun concurrentiepositie te verbeteren (vermindering van onze loonkostenhandicap, taxshift, flexibiliteit op de arbeidsmarkt,...), en die verbeteringen te vertalen in een toename van de economische activiteit, onder andere via hun export.

86 procent van de ondervraagde ondernemingen verwacht dat hun rendabiliteit in de komende zes maanden stabiel zal blijven, bijna 10 procent verwacht een stijging.

In bijna alle sectoren bleef het investeringselan de voorbije zes maanden stabiel (81%) of werd een stijging genoteerd (14%). Op basis van de vooruitzichten mag er bovendien worden van uitgegaan dat de investeringen verder zullen toenemen: 81 procent van de ondervraagde sectoren verwacht dat de investeringen op peil zullen blijven en 19 procent verwacht een stijging in de komende zes maanden. Op korte termijn zullen ook de overheidsinvesteringen in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen de algemene groei van de investeringen ondersteunen.

Op basis van die gegevens komt het VBO tot de conclusie dat België op een mooi groeipad blijft. De werkgeversorganisatie verwacht voor 2017 een groei van 1,8 procent. En de groei zou volgend jaar zelfs kunnen stijgen richting 2 procent of meer.

Struikelblok

Daarvoor moeten wel een aantal voorwaarden worden vervult. De risico's die te maken hebben met de onzekerheid over de brexit en de protectionistische maatregelen van Trump moeten worden beperkt.

Het VBO waarschuwt verder dat het gebrek aan arbeidskrachten voor bepaalde, vooral gespecialiseerde en technische profielen een bedreiging voor de groei is. Nooit eerder waren er zoveel openstaande vacatures die niet ingevuld raken.

Nog een waarschuwing: het Belgisch groeipotentieel op lange termijn wordt bedreigd door onze verminderde aantrekkelijkheid voor buitenlandse investeringen. Volgens een studie van IMF Plant Location Services is de positieve tendens die in 2013-2015 te zien was in directe buitenlandse investeringen (DBI's) in 2016 tot stilstand gekomen. Het aantal investeringsprojecten daalde van 240 in 2015 naar 192 in 2016 en het aantal eraan verbonden banen zakte van 10.000 naar 6.700.

Het mobiliteitsproblemen, en vooral het minder en minder aantrekkelijke fiscale klimaat voor ondernemingen hebben die daling mee in de hand hebben gewerkt, volgens het VBO. "Met een van de hoogste tarieven voor de vennootschapsbelasting in de wereld, een aftrek voor risicokapitaal die tot vrijwel nul is herleid, en het verdwijnen van een aantal fiscale niches onder druk van de Europese Commissie, vormt ons belastingstelsel voor bedrijven een groot struikelblok voor potentiële buitenlandse investeerders. Een significante verlaging van de vennootschapsbelasting is dan ook cruciaal en uiterst dringend", klinkt het in de VBO-analyse. Indien al die uitdagingen worden aangepakt, kan het groeipotentieel de komende jaren toenemen richting 2 procent.