Hoe zou het nog met Greta Thunberg zijn? Op een klimaattop van de Verenigde Naties in 2019 las de jeugdige activiste de volwassen wereld hevig de levieten: "We staan op de drempel van een massale extinctie en het enige waarover jullie kunnen praten is geld en sprookjesverhalen over eeuwige groei!" Anno 2020 is de jeugddroom van Greta plots werkelijkheid geworden: de groei ligt stil. Ik durf te hopen dat ze intussen beseft welk een helse nachtmerrie een wereld zonder welvaartsgroei en vol werkloosheid betekent.

Maar misschien is een beter klimaat de grote groene zegen, ondanks de gesel van de menselijke ellende, de armoede en de schulden? Dan kom je toch bedrogen uit. Volgens het Internationaal Energieagentschap zal de economische mokerslag van de coronapandemie de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen dit jaar met zowat 8 procent verminderen. Als we die krimp voor de rest van het decennium zouden aanhouden, elk jaar opnieuw, dan komen we nog niet aan de reductie die de Verenigde Naties noodzakelijk achten om de opwarming van de aarde onder anderhalve graad te houden. Dat was de fameuze doelstelling van het klimaatakkoord van Parijs.

U leest het goed: zelfs als we tekenen voor een permanente economische depressie, met draconisch onheil waarvan corona nog maar een voorproefje is, zal minder groei ons niet genoeg groene winst opleveren. Als het coronavirus één slachtoffer heeft gemaakt, dan is het wel de illusie dat we de economische groei moeten verlaten op de weg naar een duurzaam klimaat. Als het coronavirus één politieke prioriteit naar voren heeft geschoven, dan is het wel de noodzaak van een snelle economische doorstart, meer banen en meer groei.

Iedereen die begaan is met de toekomst van het klimaat - en wie is dat niet? - heeft er met corona een grote kopzorg bij. Als de economische activiteit van voor corona onze planeet aan het verhitten was, hoe kunnen we dan na corona het economische herstel met het klimaatherstel combineren? Dat is een echt dilemma. Vlak voor de pandemie werd politiek gegoocheld met vele honderden miljarden voor een Green Deal. Vlak na de pandemie wordt al het geld besteed en worden grote schulden gemaakt om de fossiele economie te redden.

De coronadepressie is een crisis voor het klimaatbeleid.

De kans is groot dat de massale reddingsoperaties en stimuleringsprogramma's de fossiele economie zullen verlengen en de switch naar een post-fossiele economie zullen vertragen. Zeker, de overheden die nu overal worden gemobiliseerd, kunnen geld investeren in de groene economie, nieuwe energie en slimme infrastructuur. Maar we kunnen niet instant transformeren. De bestaande fossiele infrastructuur betekent miljoenen banen en een enorm kapitaal. Dat achterlaten veroorzaakt een nieuwe economische schok.

Natuurlijk kan corona ook helpen in de klimaatstrijd. Als we massaal blijven thuiswerken en zoomen, is er geen betweterige vliegschaamte nodig en doet koning auto spontaan troonsafstand. Politiek dreigt corona de globalisering terug te draaien en de productieketens te verkorten. Dat kan minder goederentransport betekenen. Corona kan zo de groei van de vraag naar fossiele brandstof doen vertragen, misschien zelfs doen pieken.

Ik verwacht ook dat nationalistische klimaatpolitiek de globalisering meer zal besmetten in de wereld na corona. Het opdringen van eigen klimaatnormen aan buitenlandse import is een elegante manier om een nationale industriële relance met een beter klimaat te combineren. Het is niet toevallig dat Nederland en Frankrijk, normaal verzand in de contramine over het beleid van de Europese Unie, elkaar hebben gevonden in een oproep voor meer Europese klimaatheffingen op invoer.

Bovenal is de overheid in overdrive gegaan voor de redding van de gezondheid, de veiligheid en de welvaart. Corona is het perfecte alibi om het klimaat uit te roepen tot de volgende globale ramp die alleen met een totale overheidssturing te bekampen is. Maar tussen de ideologie en de daad staat de werkelijkheid: de coronadepressie is een crisis voor het klimaatbeleid.

Hoe zou het nog met Greta Thunberg zijn? Op een klimaattop van de Verenigde Naties in 2019 las de jeugdige activiste de volwassen wereld hevig de levieten: "We staan op de drempel van een massale extinctie en het enige waarover jullie kunnen praten is geld en sprookjesverhalen over eeuwige groei!" Anno 2020 is de jeugddroom van Greta plots werkelijkheid geworden: de groei ligt stil. Ik durf te hopen dat ze intussen beseft welk een helse nachtmerrie een wereld zonder welvaartsgroei en vol werkloosheid betekent. Maar misschien is een beter klimaat de grote groene zegen, ondanks de gesel van de menselijke ellende, de armoede en de schulden? Dan kom je toch bedrogen uit. Volgens het Internationaal Energieagentschap zal de economische mokerslag van de coronapandemie de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen dit jaar met zowat 8 procent verminderen. Als we die krimp voor de rest van het decennium zouden aanhouden, elk jaar opnieuw, dan komen we nog niet aan de reductie die de Verenigde Naties noodzakelijk achten om de opwarming van de aarde onder anderhalve graad te houden. Dat was de fameuze doelstelling van het klimaatakkoord van Parijs. U leest het goed: zelfs als we tekenen voor een permanente economische depressie, met draconisch onheil waarvan corona nog maar een voorproefje is, zal minder groei ons niet genoeg groene winst opleveren. Als het coronavirus één slachtoffer heeft gemaakt, dan is het wel de illusie dat we de economische groei moeten verlaten op de weg naar een duurzaam klimaat. Als het coronavirus één politieke prioriteit naar voren heeft geschoven, dan is het wel de noodzaak van een snelle economische doorstart, meer banen en meer groei. Iedereen die begaan is met de toekomst van het klimaat - en wie is dat niet? - heeft er met corona een grote kopzorg bij. Als de economische activiteit van voor corona onze planeet aan het verhitten was, hoe kunnen we dan na corona het economische herstel met het klimaatherstel combineren? Dat is een echt dilemma. Vlak voor de pandemie werd politiek gegoocheld met vele honderden miljarden voor een Green Deal. Vlak na de pandemie wordt al het geld besteed en worden grote schulden gemaakt om de fossiele economie te redden. De kans is groot dat de massale reddingsoperaties en stimuleringsprogramma's de fossiele economie zullen verlengen en de switch naar een post-fossiele economie zullen vertragen. Zeker, de overheden die nu overal worden gemobiliseerd, kunnen geld investeren in de groene economie, nieuwe energie en slimme infrastructuur. Maar we kunnen niet instant transformeren. De bestaande fossiele infrastructuur betekent miljoenen banen en een enorm kapitaal. Dat achterlaten veroorzaakt een nieuwe economische schok. Natuurlijk kan corona ook helpen in de klimaatstrijd. Als we massaal blijven thuiswerken en zoomen, is er geen betweterige vliegschaamte nodig en doet koning auto spontaan troonsafstand. Politiek dreigt corona de globalisering terug te draaien en de productieketens te verkorten. Dat kan minder goederentransport betekenen. Corona kan zo de groei van de vraag naar fossiele brandstof doen vertragen, misschien zelfs doen pieken. Ik verwacht ook dat nationalistische klimaatpolitiek de globalisering meer zal besmetten in de wereld na corona. Het opdringen van eigen klimaatnormen aan buitenlandse import is een elegante manier om een nationale industriële relance met een beter klimaat te combineren. Het is niet toevallig dat Nederland en Frankrijk, normaal verzand in de contramine over het beleid van de Europese Unie, elkaar hebben gevonden in een oproep voor meer Europese klimaatheffingen op invoer. Bovenal is de overheid in overdrive gegaan voor de redding van de gezondheid, de veiligheid en de welvaart. Corona is het perfecte alibi om het klimaat uit te roepen tot de volgende globale ramp die alleen met een totale overheidssturing te bekampen is. Maar tussen de ideologie en de daad staat de werkelijkheid: de coronadepressie is een crisis voor het klimaatbeleid.