De Fabrieken van de Toekomst investeren in digitalisering, in slimme processen en producten en in een productie van wereldniveau. "Ze gaan ook doordacht om met energie en materialen en hebben aandacht voor betrokkenheid, creativiteit en autonomie van hun medewerkers", legt Peter Demuynck uit, de directeur van technologiefederatie Agoria Vlaanderen, die de prijzen uitreikt in samenwerking met technologiecentrum Sirris en verschillende sectorfederaties.

Van charcuterie tot 3D-printing

Vier van de tien nieuwe Fabrieken van de Toekomst zijn actief in Vlaams-Brabant. Bosch Tienen produceert onder meer ruitenwissers voor de auto-industrie. Colruyt Group Fine Food in Halle behoort naar verluidt tot de grootste tien voedingsbedrijven van het land. Het bedrijf produceert onder andere charcuterie en vers bereide maaltijden voor de winkels van Colruyt Group. De batterijproducent Duracell in Aarschot heeft moeilijk tijden en verschillende herstructureringen achter de rug maar kreeg een investeringsplan van 75 miljoen euro goedgekeurd en dat is in volle uitvoering. De vierde Vlaams-Brabantse laureaat is het Leuvense Materialise, een pionier in de ontwikkeling van 3D-printsoftware en 3D-printing.

De provincie Antwerpen verwelkomt dit jaar drie nieuwe Factories of the Future. Janssen Geel mag zich voortaan een 'Fabriek van de toekomst' noemen. Het is voor de eerste keer dat een onderneming uit de chemie- en farmasector die prijs krijgt toegekend. Twee op de drie van de synthetische werkzame bestanddelen van alle geneesmiddelen van het Amerikaanse moederbedrijf Johnson & Johnson worden in Geel gemaakt.

Lavetan in Turnhout is een laboratoriumbedrijf voor de voedingsindustrie. De onderneming investeerde de jongste jaren sterk in groei, robotisering en digitalisering van de labo's. Mirion Technologies in Olen produceert detectoren om nucleaire straling te meten. Het bedrijf is uitgegroeid tot de wereldleider in deeltjesdetectoren op basis van silicium.

Robots en cobots

De provincies Oost- en West-Vlaanderen zijn samen goed voor drie laureaten. BMT Aerospace in Oostkamp produceert precisiecomponenten voor de luchtvaartsector, zoals tandwielen en transmissiesystemen. De familiale Niko Group investeerde onlangs nog 11 miljoen euro in de productievestiging in Sint-Niklaas. Er wordt in de fabriek onder meer ingezet op zogenaamde 'cobots', dat zijn robots die veilig kunnen samenwerken met mensen. RF-technologies in Oosterzele ten slotte produceert brandwerende oplossingen (kleppen, roosters, afdichtingsmateriaal, enzovoort) voor openbare gebouwen, ziekenhuizen, hotels en kantoren.

"Deze productiebedrijven hebben stuk voor stuk bewezen dat ze internationale top zijn", zegt Peter Demuynck. Om uit te groeien tot een Fabriek van de Toekomst moeten de bedrijven zeven transformaties doorlopen. "Met het actieprogramma Made Different bereiden we de maakindustrie voor op de industrie 4.0", zegt Herman Derache, de topman van Sirris. "Om succesvol te blijven - ondanks of dankzij razendsnelle technologische, economische en maatschappelijke evoluties - moeten onze bedrijven zich telkens opnieuw heruitvinden en ook doordacht omgaan met energie en materialen, naast een mensgerichte aanpak."

Robotisering en automatisering

Meer dan 600 Vlaamse maakbedrijven in de technologische sector zijn ondertussen ingestapt in het Made Different-programma. Na vijf jaar zijn er in dertig Factories of the Future bekroond. "Zij investeerden de voorbije vijf jaar meer dan 850 miljoen euro in infrastructuurvernieuwing, digitalisering en automatisering. Hun tewerkstelling steeg met 15 procent. Dat is het bewijs dat robotisering en automatisering niet ten koste van de werkgelegenheid gaan, wel integendeel", duidt Derache.

Peter Demuynck van Agoria deed tijdens het evenement in Kortrijk een oproep aan de Vlaamse regering om Vlaanderen verder naar de top in Europa te brengen op het gebied van industrie 4.0 en de nadruk te leggen op industriegedreven innovatie. "Agoria Vlaanderen stelt daarom voor om een impulsprogramma 'advanced manufacturing' in het leven te roepen, waarbij naast onderzoek en ontwikkeling ook aandacht gaat naar sensibilisatie en concrete toepassing bij zoveel mogelijk Vlaamse bedrijven." Dat naar analogie met het impulsprogramma over artificiële intelligentie en cyber security.