De brexit heeft gevolgen voor veel financiële instellingen die tot hiertoe hun Europees hoofdkantoor in de City van Londen hadden. Om toegang te hebben tot de eengemaakte markt moeten ze, na de geplande uittreding van Groot-Brittannië, een filiaal oprichten in een Europese lidstaat. Dat levert hen een Europees paspoort op waardoor ze in de 27 landen van de EU activiteiten kunnen ontplooien.

De verwachting is dat er daardoor 30.000 tot 40.000 financiële jobs verdwijnen in Londen. Het gros daarvan zou verhuizen naar Frankfurt, en in mindere mate naar Parijs, Dublin en Luxemburg. De meeste banken geven de voorkeur aan een vestiging in een van die vier steden.

In Frankfurt zitten ze dicht bij de Europese Centrale Bank, die het macro-economische beleid bepaalt en optreedt als toezichthouder van de financiële sector. Frankfurt is ook een centrum voor zakenbankiers. Parijs is dan weer een levendige stad waar al veel Europese banken aanwezig zijn, en het heeft een uitstekende treinverbinding met Londen. In Dublin is Engels de voertaal en zijn er interessante incentives, zoals een voordelige vennootschapsbelasting. Luxemburg heeft expertise in vermogensbeheer en beleggingsfondsen.

De Belgische overheid wil ook een aantal financiële instellingen naar Brussel halen. Het probleem is dat Brussel over weinig troeven beschikt. Onze financiële sector werd zwaar getroffen door de crisis van 2008, de meeste banken zijn in buitenlandse handen, de sociale wetgeving in België is redelijk stringent, en de fiscaliteit kun je niet meteen superinteressant noemen. Zowel de vennootschapsbelasting als de bankheffingen behoren tot de hoogste in Europa.

Eén Lloyd's maakt van Brussel nog geen financieel centrum

Toch was er deze week goed nieuws. Lloyd's of Londen richt zijn Europees filiaal in Brussel op, en niet in Luxemburg zoals eerst gedacht. Lloyd's is geen gewoon verzekeringsbedrijf. Het is een marktplaats waar verzekeraars, herverzekeraars en makelaars risico's kunnen onderschrijven. Voor marktinfrastructuur geniet België enige faam dankzij de aanwezigheid van bedrijven als Swift en Euroclear. Of dit meegespeeld heeft in de beslissing van Lloyd's is onduidelijk. Lloyd's is ook niet actief in levensverzekeringen, een tak waarin Luxemburg zich wist te onderscheiden.

De komst van Lloyd's naar België is hoe dan ook een opsteker voor minister van Financiën Johan Van Overtveldt, die Brussel wil promoten als financieel centrum in Europa. Eerder deze week raakte bekend dat Brussel opgeklommen is tot de 55ste plaats in de ranking van financiële centra in de wereld. Een jaar eerder stond onze hoofdstad op de 62ste plaats op 87 steden. Er blijft dus heel wat werk aan de winkel als we ooit in de top-20 of hoger willen staan.

De hamvraag is of Lloyd's een aanzuigeffect kan creëren. Eerder hebben grote verzekeraars als AIG en Amlin informeel hun voorkeur voor Luxemburg te kennen gegeven. Als nu zou blijken dat zij zich richten op de beslissing van Lloyd's en ook voor Brussel zouden kiezen, dan kan België misschien toch een Europese rol spelen in de niche van de verzekeringssector. Maar zolang het voorbeeld van Lloyd's geen navolging krijgt, geldt de spreuk: één zwaluw maakt de lente niet.