Het was misschien niet af te lezen uit hun koersbewegingen vorige week, maar de halfgeleiderfabrikanten beleven gouden tijden. In augustus was hun gemiddelde wereldwijde groei over drie maanden 14,9 procent, vergeleken met dezelfde periode van een jaar geleden. De chipverkoop steeg boven 40 miljard dollar in het kwartaal, een record.
...

Het was misschien niet af te lezen uit hun koersbewegingen vorige week, maar de halfgeleiderfabrikanten beleven gouden tijden. In augustus was hun gemiddelde wereldwijde groei over drie maanden 14,9 procent, vergeleken met dezelfde periode van een jaar geleden. De chipverkoop steeg boven 40 miljard dollar in het kwartaal, een record. De Belgen profiteren mee. Ons land heeft - het onderzoekscentrum imec buiten beschouwing gelaten - eigenlijk maar één halfgeleiderproducent op eigen bodem: On Semiconductor in Oudenaarde met zijn 130 miljoen euro omzet. Daarnaast zijn er de chipsbakker X-Fab met zijn hoofdkwartier in Tessenderlo en heel wat fabriekloze (' fabless') halfgeleiderbedrijven. Melexis steekt er bovenuit met zijn 541 miljoen euro omzet, maar er zijn ook AMS Sensors Belgium (ex-Cmosis), Septentrio, Ansem, Caeleste, ICSense, Easics, BlueICe en een handvol andere. Op een uitzondering na - onder meer de infraroodcamerafabrikant Xenics viel wat terug - boekten ze mooie omzet- en resultaatverbeteringen in 2017. Sommige internationale spelers besturen ook productlijnen vanuit België, zoals NXP met zijn chips voor Healthcare. En dan zijn er nog beloftevolle starters, zoals Tusk IC, EctoSense of het iets oudere MinDCet, die knappe groeiperspectieven hebben. Eigenaardig genoeg profiteert de sectororganisatie van de branche, DSP Valley, niet mee van die gunstige trend. De twintig jaar oude, tienkoppige vzw uit het netwerk van het Leuvense universitaire onderzoekscentrum voor nano-elektronica imec, zag vorig jaar zijn brutomarge teruglopen en dook in het rood. De clusterorganisatie haalt driekwart van haar inkomsten uit hoofdzakelijk Vlaamse, interregionale en Europese subsidies. De rest zijn lidgelden. Dieter Therssen, de industrieveteraan die een jaar geleden Peter Simkens opvolgde als CEO van DSP Valley, heeft een verklaring: "Wij krijgen er niet veel leden bij en de subsidiegraad van onze projecten is in de jongste paar jaar stelselmatig omlaag gegaan. We moeten nieuwe diensten ontwikkelen om ervoor te zorgen dat de rekening opnieuw klopt." DSP Valley heeft intussen ook leden uit Nederland en was vorige week in Eindhoven de co-organisator van de Smart Systems Summit, een elektronica-jamboree met steun van onder meer het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Europees Innovatieprogramma Zuid-Nederland. De ironie is dat die 'smart systems' precies een groot deel van de uitdaging voor DSP Valley uitmaken. Therssen: "DSP Valley startte als een netwerk van micro-elektronicabedrijven. In de vroege dagen ging het vooral om het ontwerpen van de chips, de materialen die je nodig had en de productiemethodes. Vandaag is de uitdaging hoe je die chips gebruikt in het 'internet of things'-systeem, waar zowat alle toepassingen naartoe evolueren. Onze bedrijven zijn typisch klein of middelgroot. Zij hebben het ontzettend moeilijk om dat voor mekaar te krijgen. Wij willen hulp bieden bij het overzien van de waardeketens en bij het bouwen van de businessmodellen. Die richting slaan we in. Wij willen schouder aan schouder aan businessdevelopment doen met de bedrijven in ons netwerk." Therssen noemt het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) met zijn clusterorganisatie flanders.bio de grote aanjager van het Vlaamse succes in de lifesciences. Imec met DSP Valley is dat in de digitale industrie, vindt hij. "De industrie is de motor van het gebeuren. Imec en VIB leveren de brandstof, de intellectuele eigendom. Flanders.bio en DSP Valley zijn de smeerolie. Je hebt er niet veel van nodig, maar als je ze niet hebt, loopt de motor vast." Een concreet voorbeeld is de 3,5 miljoen euro die de Vlaamse minister van Economie, Philippe Muyters (N-VA), uittrekt voor 21 'City of Things'-projecten. Het gaat over zeer verschillende toepassingen: bijvoorbeeld mobiliteitsmanagement met automatische nummerplaatherkenning in Puurs, wegdekmanagement in Lubbeek of slimme sturing van boilers in Genk. Therssen: "Uiteraard zijn dat kansen voor onze Vlaamse bedrijven. Wij werken daar met de businessdevelopers van onze leden, brengen bedrijven bijeen in consortia en zorgen voor competitieve voorstellen." Bij de tweede oproep voor Innovatieve Bedrijfsnetwerken (IBN), een onderdeel van het clusterstimuleringsbeleid van de Vlaamse regering, scoorde DSP Valley in juni twee contracten. In flanders.health - met 370.000 euro overheidssubsidie - werkt DSP Valley samen met flanders.bio en MedTech Flanders voor synergie tussen digitale en lifesciences. MedTech is de clusterorganisatie van de medische hulpmiddelenfabrikanten, met onder meer Barco, moveUP en Cochlear als leden. In IoT4Society, met ruim 218.000 euro subsidie voor smart city-clusters, gaat DSP Valley samen met CityLab rond Marc Schepers (de ondernemer achter CityDepot, verkocht aan bpost). De subsidies dekken de helft van het budget van deze Innovatieve Bedrijfsnetwerken. De rest moet van de deelnemende bedrijven komen. Therssen: "In chipontwikkeling bouw je vrij snel een bruggenhoofd. In gezondheidszorg moet de regelgever je product volledig vrijgeven voor je met patiënten kan werken. Tot dan verbrand je cash. Vandaar dat het een van de grootste zorgen is van flanders.health om dat vrijgavetraject zo kort mogelijk te houden. Wie dat kort kan, zal succesvol zijn." Het terrein van de clusterorganisaties wordt ondertussen dichtbevolkt, geeft Therssen toe. "Smartness zit in alles. Het Vlaams Instituut voor de Logistiek, bijvoorbeeld, draait tegenwoordig rond slimme systemen, trackers, big data, enzovoort. In andere sectoren net zo. Je zou ze als concurrenten kunnen zien, maar dat wil ik niet. Deze markt is veel te groot om moeilijk over te doen. Wij focussen op vier domeinen: smart health, smart cities, industrie 4.0 en smart mobility. En daarin dan op technologiebedrijven." Om zijn vernieuwde dienstverlening goed te krijgen heeft DSP Valley ondertussen twee algemene ledenvergaderingen gehouden en een ronde tafel georganiseerd onder het hogere management van elektronica- en 'internet of things'-bedrijven. "Dit jaar is nog een investeringsjaar. Volgend jaar is dat volledig up and running", belooft Therssen.