Vier maanden na zijn benoeming als CEO van Deutsche Bank kwam de Brit John Cryan vandaag met een verregaand herstructureringsplan op de proppen. Zowat alles waarvoor gevreesd werd, wordt werkelijkheid. Cryan is er de man niet naar om half werk te verrichten. Hij wil de structuur van de bank vereenvoudigen, de balans afbouwen door een pak activiteiten te desinvesteren, en het mes zetten in de kosten.

Een van de belangrijkste beslissingen is dat Deutsche Bank zich terugtrekt uit tien landen. Het gaat vooral om landen in Zuid-Amerika (Argentinië, Chili, Peru, Mexico en Uruguay) en Nieuw-Zeeland. Ook de tradingactiviteit in Brazilië wordt verplaatst. In Europa verlaat Deutsche Bank vier landen: Denemarken, Finland, Noorwegen en Malta.

De Belgische tak van Deutsche Bank blijft in de groep. Dat was min of meer verwacht. Cryan had al aangegeven dat er een nieuwe structuur voor de bank komt. De zakenbank wordt in tweeën gesplitst en het vermogensbeheer voor particulieren wordt samengebracht met de consumentenbank. In tegenstelling tot in veel andere landen is Deutsche Bank in ons land vooral actief als retailbank, met een focus op vermogende klanten. Strategisch past dat in het nieuwe plaatje.

Minder risico

De stopzetting van activiteiten en de verkoop van activa heeft grote gevolgen voor het personeelsbestand. In totaal verdwijnen daardoor 20.000 arbeidsplaatsen. De verkoop van Postbank is goed voor 15.000 jobs die uit de groepsperimeter verdwijnen. Daarnaast wil Deutsche Bank ook het mes zetten in de activiteiten die ze behoudt. Cryan kondigde aan dat er intern 9000 jobs verdwijnen, en nog eens 6000 bij onderaannemers. Grosso modo wil Deutsche Bank het tegen eind 2018 doen met ruim een kwart minder mensen. Vandaag telt de groep nog 100.000 personeelsleden.

"De afslankingen hebben geen impact op de Belgische werkgelegenheid", verklaarde Alain Moreau, CEO van de Belgische tak van Deutsche Bank, tegenover het persagentschap Belga. In België heeft Deutsche Bank 34 kantoren en 720 personeelsleden. De bank telt circa 350.000 Belgische klanten en 25 miljard euro activa onder beheer.

Cryan wil ook dat de zakenbankdivisie van Deutsche bank (de belangrijkste activiteit van de groep) de helft minder klanten gaat bedienen, bijvoorbeeld door te focussen op de markten met een laag risico. 80 procent van de inkomsten van de zakenbank komt van 30 procent van de klanten, aldus de bank in een mededeling. De risicogewogen activa moeten fors naar beneden, van 416 miljard euro per eind juni tot 320 miljard euro eind 2018.

Geen dividend

"Niet de strategische richting is het probleem van Deutsche Bank", zei Cryan vanmorgen op een persconferentie. "We weten perfect waar we naartoe willen. Het probleem is dat de bank al jaren sukkelt met de uitvoering van de strategie. In de voorbije twee decennia zijn vele doelstellingen aangekondigd, maar zelden werden ze ook gerealiseerd."

Cryan staat onder zware druk om de rendabiliteit en de kapitaalratio's van Deutsche Bank te verbeteren. De winstgevendheid vergroten wil hij doen door 3,8 miljard euro kosten te schrappen. De cost/income-ratio, die nu nog 85 procent bedraagt, moet tegen eind 2018 teruggebracht zijn tot 70 procent.

De kapitaalbuffers versterken zal onder meer gebeuren door minder winst uit te keren. Deutsche Bank keert over de boekjaren 2015 en 2016 geen dividend uit. Sinds 1952 had de bank altijd een dividend betaald. "Daarna zullen we situatie evalueren en kijken of we kunnen terugkeren naar een normale dividenduitkering", zei Cryan tegen journalisten, "Maar sowieso denk ik niet dat 2016 en 2017 sterke jaren worden voor de bank." Begrijp: er is nog een lange weg af te leggen, Deutsche Bank staat nog maar aan het begin van een proces van ingrijpende hervormingen en cultuurveranderingen.

Lichtpuntje

De aandelen van Deutsche Bank kenden een stevige terugval na de bekendmaking van de herstructurering. Veel investeerders twijfelen of Deutsche Bank er deze keer wel zal in slagen haar strategie uit te voeren. Ook het schrappen van het dividend en de verwijzing naar moeilijke jaren die komen, zorgen niet meteen voor optimisme. Analisten van Citi achten een nieuwe kapitaalverhoging in de loop van 2016 waarschijnlijk.

Deutsche Bank heeft sinds de financiële crisis al twee keer haar kapitaal verhoogd, maar veel zoden heeft dat niet aan de dijk gezet. De bank had de voorbije jaren vooral af te rekenen met lagere inkomsten in haar zakenbank, zware boetes voor gesjoemel, en strengere regulering (waardoor bepaalde activiteiten in waarde daalden). In tegenstelling tot Crédit Suisse, dat 6 miljard euro verse middelen ophaalt, wil Cryan vermijden om opnieuw een beroep te doen op zijn aandeelhouders.

De zware juridische kosten, hoge boetes en afschrijvingen op de zakenbank en op de waarde van Postbank zorgen ervoor dat Deutsche Bank in het derde kwartaal een verlies van 6 miljard euro incasseert. Vorig jaar maakte de bank 1,7 miljard euro nettowinst over het volledig jaar.

Toch was er een klein lichtpuntje. De tradinginkomsten stegen met 7 procent in het derde kwartaal. En vooral de obligatiehandel, de traditionele geldkoe van de bank, deed het uitstekend. De inkomsten uit obligatie- en valutahandel stegen met 20 procent tot 1,7 miljard euro. Dit is opmerkelijk, vermits Amerikaanse zakenbanken zoals Morgan Stanley en Goldman Sachs in het derde kwartaal hadden af te rekenen met dalende inkomsten uit obligatiehandel.