Dit artikel verscheen in Trends van 29 maart 2012

De Antwerpse investeringsmaatschappij Gimv heeft het Nederlandse Oldelft Ultrasound gekocht. De vroegere dochter van het beruchte Delft Instruments is marktleider voor orale sondes om hartproblemen bij baby's en kinderen te ontdekken. En een mogelijke beursganger.

Oldelft Ultrasound produceert de beruchte flexibele gitzwarte darmpjes die, onder lokale verdoving om het kokhalzen te vermijden, door de slokdarm worden geduwd. De vrees van elke patiënt. "Een heel lastig ding om te maken", zegt CEO Rob Smallenburg van het Delftse bedrijf. Die sonde, ook transducer of probe geheten, verstuurt ultrasone geluidsgolven en registreert de weerkaatsing ervan bij de overgang van weefsel en bloed. Door die signalen te vergelijken, worden hartafwijkingen in beeld gebracht.

"Die sondes dienen vooral om lekken in het hart of bij kinderen en baby's aangeboren hartafwijkingen op te sporen", legt Smallenburg uit. "De overgang van weefsel naar bloed zie je fantastisch goed. Je kunt bloedstromen en gaatjes in een hartkamer heel mooi in beeld brengen." Daarmee onderscheidt ultrasound zich van andere diagnosetechnieken als MRI- en CT-scans. Die laatste zijn beter geschikt om tumoren op te sporen.

Oldelft Ultrasound heeft 10 tot 15 procent van de markt voor de gewone sondes voor volwassenen. Dat is ook de belangrijkste markt voor sondes, met als voornaamste spelers Philips, Siemens en General Electric. Zij zijn de zogenaamde Original Equipment Manufacturers (OEM's), de producenten van de apparaten waaraan de sonde wordt gekoppeld. De gewone sondes produceren die OEM's dan wel zelf, maar voor de kleinere formaten voor kinderen en zuigelingen kloppen ze vrijwel allemaal aan bij Oldelft. General Electric is de uitzondering op de regel.

In dat segment van de kleine sondes is Oldelft het onbetwiste nummer één met 75 procent van de markt. Die sondes zijn veel complexer om te maken, maar de markt is ook beperkter. Zo zijn er in Nederland slechts vijf ziekenhuizen die er een hebben. "Er zijn nu eenmaal veel meer volwassenen met lekkende hartkleppen dan kinderen met een aangeboren hartafwijking. Daardoor loont het niet voor een Philips of Siemens om heel dat ingewikkelde traject zelf te doen", zegt Smallenburg.

Weinig verloop

Gimv kocht de meerderheid in Oldelft van zijn Nederlandse sectorgenoot Alpinvest voor naar schatting 10 miljoen euro. De exacte prijs of het belang van Gimv wordt niet gegeven. De rest van de aandelen zit voornamelijk bij het management. "Het geeft ons ook vertrouwen dat het management zijn aandelenbelang heeft willen uitbreiden bij deze transactie", zegt Sander van Vreumingen, de Nederlandse investmentmanager van Gimv die de overname begeleidde. Zowat 90 procent van de 50 werknemers van Oldelft participeert ook. "Daaruit blijkt hun betrokkenheid. Het maakt ook dat het verloop laag blijft", zegt Smallenburg.

Gimv was lang niet de enige kandidaat-koper. "Oldelft is dan ook een gezonde winstgevende onderneming en we verwachten dat dat ook zo blijft", zegt Van Vreumingen, die geen details gaf. "We zijn de voorbije jaren duidelijk gegroeid, zowel in omzet als winst", geeft Smallenburg enkel toe.

Dat Alpinvest eruit wou, was geen verrassing. Het stapte acht jaar geleden in Oldelft, een eeuwigheid voor een risicokapitaalverschaffer. Ook Gimv stapt na verloop van tijd ongetwijfeld weer uit. Een mogelijk scenario is dan een beursgang van Oldelft, al is het enthousiasme daarvoor nog beperkt. Het beurswedervaren van de vroegere eigenaar Delft Instruments is daar niet vreemd aan. "Ik sluit niets uit, maar nu ligt het niet voor de hand. Ik heb bij Delft Instruments dat beursgebeuren meegemaakt, en er komt toch heel wat bij kijken."

Eerst wil Gimv ook het potentieel van Oldelft ontginnen. "Ultrasound groeit elk jaar. Het is een veilige techniek. Röntgen zijn bijvoorbeeld erg belastend", zegt Smallenburg. Ook geografisch zit er nog veel rek op. In groeilanden als China, India en Brazilië wordt steeds meer geld gepompt in een goede gezondheidszorg, zodat ook sondes er meer worden gebruikt. Bovendien zijn de kleine sondes van Oldelft ook geschikt om via de neus van volwassenen in te brengen. Dat betekent dat ze veel langer kunnen blijven zitten en geschikt zijn om patiënten te monitoren.

Een ander groeiterrein is 3D. "Dat is wel veel ingewikkelder. Het hart is een lastig orgaan om in beeld te brengen met 3D. Een baby beweegt en dat hartje klopt als gek", zegt Smallenburg. Science fiction is die 3D allerminst. Philips heeft al een 3D-programma lopen. "Zij zijn de trendsetter, maar wij geloven dat ons concept iets beter is." Daarnaast wordt ook gewerkt aan plannen om een kleine ultrasoundsonde te plaatsen op de tip van een katheter, die via een bloedvat in het hart wordt gebracht en zenuwen kan wegbranden om hartritmestoornissen op te lossen.

Maar Gimv wil eerst en vooral dat Oldelft zich focust op de bestaande activiteiten. Een boodschap die Smallenburg al had begrepen. "Op zeker moment hebben we een beetje geroken aan ultrasound onderzoek van materialen, bijvoorbeeld pijplijnen die gelast worden en dan de lasnaden inspecteren met geluid. Maar we hebben bewust gezegd dat we daar afblijven. Dat is een andere wereld en vermindert de focus. Als je een deel van je R&D voor andere producten gebruikt, komt er niets van de grond."

Ook voor rectale sondes, die onder meer worden gebruikt voor prostaatonderzoek, is er geen interesse, wegens te eenvoudig. "De prostaat heeft de neiging om stil te staan. We hebben er wel eens naar gekeken, maar het is voor ons iets te simpel."