De markt voor bedrijfsfinanciering wordt heet, voor ons zijn het dus rustige dagen", glimlacht Joris Claeys, de managing partner van Capital@rent, een familiefonds gespecialiseerd in achtergestelde leningen, ook wel mezzanineleningen genoemd. Mezzanineleningen worden beschouwd als eigen vermogen. Bij een faillissement krijgt eerst de bank haar geld terug, pas daarna de verschaffer van achtergestelde leningen, als er tenminste geld over is. Daarom zijn mezzanineleningen duurder dan bankleningen.
...

De markt voor bedrijfsfinanciering wordt heet, voor ons zijn het dus rustige dagen", glimlacht Joris Claeys, de managing partner van Capital@rent, een familiefonds gespecialiseerd in achtergestelde leningen, ook wel mezzanineleningen genoemd. Mezzanineleningen worden beschouwd als eigen vermogen. Bij een faillissement krijgt eerst de bank haar geld terug, pas daarna de verschaffer van achtergestelde leningen, als er tenminste geld over is. Daarom zijn mezzanineleningen duurder dan bankleningen. Mezzanineleningen kunnen handig zijn. Wanneer een bedrijf te weinig eigen middelen kan inbrengen bij een investering, en daarom een banklening dreigt mis te lopen, kan een mezzaninelening het gat dichten en zo de bankier alsnog over de streep trekken. Maar vandaag hoeven bankiers helemaal niet over de streep getrokken te worden, integendeel. "Een goed bedrijf wordt gestalkt door banken die leningen willen verkopen", zegt Claeys. "Bovendien nemen banken meer risico. De vereiste eigen inbreng van het bedrijf wordt kleiner. Daarom is er minder behoefte aan mezzaninefinanciering." Niettemin hebben Capital@rent en de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV afgelopen zomer opnieuw een fonds voor mezzanineleningen opgezet. Met 100 miljoen euro is het fonds zowat een kopie van de eerste versie, die dateert van 2014 (zie kader 'Verlengd wegens succes'). "In de huidige marktomstandigheden bestaat de kans dat het tweede fonds lange tijd weinig leningen zal verstrekken", zegt Emmanuel Damman, hoofd bedrijfsleningen bij PMV. "Maar onze geldschieters weten dat en hebben geduld. We nemen onze tijd. Liever geen deal dan een slechte deal." Voor Capital@rent en PMV maakt het niet uit. "Wij hebben dat fonds niet nodig om onze werking te financieren", zegt Claeys. "We hebben allebei andere inkomstenbronnen. Als fondsbeheerders zullen we onze geldschieters slechts een vergoeding aanrekenen bij een effectieve deal. Bij klassieke fondsen ligt dat anders. Zij sturen hun geldschieters elk jaar een factuur, ook al krijgen ze geen investeringen rond. Dat maakt de geldschieters ongeduldig, zodat het fonds minder kieskeurig moet worden, en investeert om te investeren. In die val hoeven wij niet te trappen." Wat niet betekent dat het pad over rozen zal gaan. Mezzanineleningen hebben voordelen. Een kmo kan haar eigen vermogen versterken zonder nieuwe aandeelhouders en dus baas blijven in eigen huis. Maar het prijsverschil met bankleningen is groot. "Afhankelijk van het risicogehalte van het dossier schommelt de intrest op een mezzaninelening tussen 8 en 12 procent", aldus Damman. "Voor een banklening betaal je 2 à 3 procent." De lage tarieven dragen de bonanza in de klassieke leningen. De vraag is hoelang dat nog duurt. "Ik voel dat er ongelukken zitten aan te komen", zegt Damman. "Er is enorm veel geld beschikbaar. Iedereen zoekt koortsachtig naar rendement. Hoe mooier het bedrijf, hoe minder vragen er worden gesteld bij de financiering van projecten. Wie de minste eisen stelt, mag de lening verstrekken." Die praktijk trekt plat geldgewin aan, aldus Claeys. "Er duiken spelers op die leningen plaatsen puur omwille van de commissie, zonder zich veel aan te trekken van de risico's. Het volstaat enkele maanden de façade op te houden, zodat de leningen herverpakt en doorverkocht kunnen worden aan verzekeraars, pensioenfondsen of andere beleggers op zoek naar rendement. Je ziet zo waar die trein naartoe gaat - naar de afgrond." Om zijn groeikansen gaaf te houden, mikt het nieuwe mezzaninefonds ook op Nederland. Daar is al een eerste transactie afgerond, met een bedrijf dat IT-diensten levert aan huisvestingsmaatschappijen. "De Nederlandse markt voor bedrijfsleningen is heel wat conservatiever", zegt Damman. "Terwijl Belgische banken veel meer deposito's hebben dan ze leningen kwijt kunnen, is het bij de Nederlandse banken precies omgekeerd, zodat zij zuiniger zijn met leningen. Dat creëert plaats voor ons product. Nederlandse bedrijfsleningen zijn ook duurder dan in België, zodat het verschil met onze tarieven kleiner is. Dat geeft ons een extra duwtje. Ook in Vlaanderen blijven er kansen, maar we maken ons geen illusies. Dit blijft een niche."