Wel 536. "Het was het begin van een van de ergste periodes om te leven", zegt historicus Michael McCormick, verbonden aan het Harvard University Initiative for the Science of the Human Past. In dat jaar bedekte een mysterieuze mist Europa, het Midden-Oosten en delen van Azië, dag en nacht voor 18 maanden. De zon kwam er met moeite door. De zomertemperaturen vielen in 536 terug tot 1,5 tot 2,5 graden Celsius. In China viel sneeuw, waardoor de oogsten mislukten en de mensen verhongerden.

In 541 was er een builenpestplaag in Egypte, die zich snel verspreidde en een derde tot de helft van de bevolking van het Oost-Romeinse Rijk uitroeide. De oorzaak van de mist was lange tijd een mysterie, maar een onderzoeksteam onder leiding van McCormick heeft een schuldige gevonden. In 536 was er grote vulkanische uitbarsting in IJsland, die as over de noordelijke helft van de wereldbol verspreidde. In 540 en 547 volgden nog twee erupties.