De succesfactoren achter het nieuwe Duitse Wirtschaftswunder

Stefan Mappus (CDU), minister-president van Baden-Württemberg © belga

“Het mag niet verrassen dat in onze deelstaat zoveel wereldwijde marktleiders zijn. En dat is niet omdat we ons beter voelen dan de rest. Nee. We proberen alleen elke keer beter te doen.”

De deelstaat Baden-Württemberg is een economische topper in Europa. Het bruto binnenlands product (bbp) groeide er in 2010 met 4,75 procent, terwijl het hele Duitse bbp met 3,5 procent groeide. De werkloosheid bedraagt er 4,3 procent. In een aantal regio’s heerst volledige tewerkstelling. En de Europese Commissie riep de deelstaat uit tot de meest innovatieve in Europa. Welke succesfactoren schuilen achter het succes? Nuchterheid speelt zeker mee. “Onze inwoners weten dat zoiets niet vanzelf komt. Je moet er voortdurend aan werken. Onze bewoners weten van aanpakken. Sie schaffen etwas, zoals de Zwaben (de inwoners van de deelstaat, nvdr) dat zeggen”, stelt minister-president Stefan Mappus.

1. Familiebedrijven
Geen enkele andere Duitse deelstaat heeft zo veel familiebedrijven. Vele ervan zijn internationaal actief. “Ze groeien minder spectaculair. Maar de groei is solide. Het zijn stabiele ondernemingen, omdat ze een consequente strategie volgen. De ondernemingen zijn verankerd in hun regio. Niet het snelle gewin primeert.”

2. Spreiding van de groei-economie
Baden-Württemberg heeft geen structureel zwakkere regio’s. Diverse activiteiten met hoge toegevoegde waarde zijn overal verspreid. Auto’s, met Audi, Mercedes, en Porsche. Informatica met SAP. Een kwart van de Duitse milieubedrijven hebben hun hoofdzetel in de deelstaat.

3. Goed onderwijs
Vier van de negen topuniversiteiten in Duitsland liggen in Baden-Württemberg. In de universiteitsstad Ulm opende de voorbije week een onderzoekscentrum voor energiebehoud en –opslag. Overal in de regio zijn er goede scholen. Ook Schwäbisch Hall met 29.000 inwoners, heeft een gerenommeerde technische hogeschool. De instellingen werken nauw samen met de bedrijven. Leerlingen en studenten combineren leren en werken. De jeugdwerkloosheid bedraagt 2,7 procent, het laagste percentage in heel Europa. Die goede scholing zorgt ervoor dat werknemers oplossingen vinden voor zeer complexe technologische problemen. 4,3 procent van het bbp van Baden-Württemberg gaat naar onderzoek en ontwikkeling. Volgens de minister-president het hoogste procentuele cijfer ter wereld.

4. Het overheidsbeleid
De overheid grijpt niet in het bedrijfsleven in met een industrieel beleid. Ze tekent enkel het kader met goede infrastructuur, goede scholen. Baden-Württemberg heeft ‘German Centers’ in het buitenland. Duitsers in het buitenland vormen er een netwerk. Ze wisselen mensen en expertise uit. Er zijn centra in onder meer Indonesië, Mexico, Moskou, de Verenigde Staten.

5. Geen conflictmodel op de werkvloer
Tijdens de recessie in 2008-2009 werden relatief weinig mensen ontslagen. Dat creëerde een sterke band. Diverse ondernemers benadrukten hoe werknemers vandaag laaiend enthousiast de uitpuilende orderboekjes aanpakken. Overuren en flexibiliteit zijn geen bezwaar. “Het Duitse jobwonder? Dat is weinig wonder, maar veel loonmatiging en een goed tewerkstellingsbeleid”, oordeelt Stefan Mappus.

6. Old economy
Baden-Württemberg is een regio met een belangrijke industriële activiteit. De jongste decennia hinkte de industrie achterop. New economy mikte op internet. De dienstensector won aan belang. Later was er een fikse uitbouw van de bankensector. “Onze industrie leek vele jaren dood. Baden-Württemberg werd het Roergebied van de 21ste eeuw genoemd. En zie: vandaag doet old economy het beter dan ooit”, maakt Stefan Mappus de balans.

W.R.