Kolen worden propere energie

24/03/11 om 15:41 - Bijgewerkt om 15:41

Bron: Trends

Groene energie kan het tekort aan elektriciteitsproductie niet opvullen. Steenkoolcentrales lijken het enige werkbare alternatief.

Kolen worden propere energie

© belga

Wie de elektriciteitscentrales van de toekomst wil zien, moet naar Sjanghai, Chengdu of Tianjin. Dat zijn de plaatsen waar Europese, Amerikaanse en Japanse elektriciteitsproducenten hun licht opsteken. Want sinds 2000 pioniert China in schone steenkooltechnologie als dé oplossing voor minder broeikasgassen, zonder dat het zijn economische groei en industriële ontwikkeling moet afremmen.

Voor milieuactivisten is clean coal, zoals dat in technisch jargon wordt genoemd, een schandelijke tegenspraak: propere steenkool lijkt immers haaks te staan op duurzame energie. Met de gebruikelijke technologie verwekt steenkool meer dan dubbel zoveel koolstofdioxide per eenheid elektriciteit als natuurgas; in ontwikkelingslanden met minder efficiënte centrales is dat nog een pak meer.

En toch is steenkool als energiebron aan een heropleving toe. In de Verenigde Staten en zeker in China. Maar ook in Europa staat momenteel een vijftigtal steenkoolcentrales in de steigers.

Goedkopere koolcentrales Elke week komt er in China en India een steenkoolcentrale bij. Volgens Ming Sung van The Clean Air Task Force uit Boston, die onderzoek naar nieuwe steenkooltechnologieën financiert in de VS en in China, is vooral de techniek van ondergrondse steenkoolvergassing veelbelovend. "Door ondergrondse vergassing komen de meeste verwekkers van broeikasgassen, zoals kool- en stikstof, zwavel en andere vervuilende elementen die bij verbranding vrijkomen, niet langer vrij." Ming bestempelt de nieuwe technologie als vrij goedkoop. Kolen worden niet meer uit mijnen boven gehaald en er komen geen ondergrondse mijnwerkers aan te pas. "Alles bij elkaar kan dat procedé goedkoper zijn dan stroomopwekking uit de huidige steenkoolcentrales", stelt hij.

China is wereldleider in steenkoolvergassing. Terwijl het land al een handvol experimentele centrales van dit type heeft, zal de eerste in de Verenigde Staten eind dit jaar operationeel worden. Het gaat om The Texas Clean Energy Project dat tot 90 procent van de koolstof zal vasthouden in de ondergrond. Voordeel is dat niet alleen milieuschade door mijnbouw wegvalt, ook heel wat chemische bijproducten van dit vergassingsproces zijn commercialiseerbaar: ureum voor gebruik in meststoffen; het opgevangen koolstofdioxide kan worden gebruikt bij oliewinning.

Naverbranding In tegenstelling tot bovenstaande 'voorverbranding' waarin voorlopig alleen China pioniert, is 'naverbranding' beter bekend. In Europa en in de VS is een klein dozijn van zulke nieuwe steenkoolcentrales aan het proefdraaien. Noorwegen investeert sterk in de technologie om koolstofgassen uit een centrale in diepe ondergrondse steenlagen te pompen. De kostprijs zou 10 tot 20 procent hoger liggen dan bij klassieke kolencentrales.

De Italiaanse energieproducent Enel gaat tegen 2015 experimenteren met dit type centrales en hoopt in 2020 operationeel te zijn. Een consortium van drie Amerikaanse universiteiten en onderzoekslabo's, samen met grote energiebedrijven (onder meer General Electric, Duke Energy en AEP) opteert voor samenwerking met Chinese proefcentrales in Xi'an en Binnen-Mongolië.

De Chinese sneltrein "Dankzij de Chinese centrales kunnen onze onderzoekers snel bijleren", zegt David Mohler van Duke Energy. "In de VS kan een bouwvergunning een decennium aanslepen, de Chinezen bouwen zo'n centrale in 21 maanden. Zij kunnen dus voluit experimenteren, wij niet."

De Amerikanen brengen nieuwe concepten aan, de Chinezen kunnen ze volgens Mohler in sneltreinvaart uitwerken en testen. "China is in ontwikkeling van nieuwe technologieën voor propere steenkoolcentrales de plaats waar het gebeurt en waar het leerproces om de technologie te verfijnen het snelst vordert", stelt hij.

De verklaring is simpel: tegen 2025 zullen opnieuw 350 miljoen Chinezen van het platteland naar steden verhuizen. Terwijl de VS er 120 jaar over deden om hun elektriciteitsnetwerk uit te bouwen, moet China het equivalent in de volgende vijftien jaar klaarstomen. De gemiddelde Chinees verbruikte in 2008 zowat 2,4 Megawatt elektriciteit tegen 13,6 Megawatt per Amerikaan en 8,5 Megawatt per Belg. Een Indiër zit gemiddeld aan 0,5 MW en in de meeste Afrikaanse landen blijft het verbruik per inwoner steken op ongeveer 0,1 Megawatt.

Zonne- en windenergie Na de VS is China de grootste producent van broeikasgassen. Volgens het Chinese ministerie van Energie zet het land intussen ook sterk in op groene energiedragers, zoals windmolens en zonnepanelen. "We hopen binnenkort 15 procent van onze behoeften te dekken door groene energie, maar steenkool blijft groeien als onze belangrijkste energiebron en dat zal nog enkele decennia zo blijven."

"We zouden niet liever hebben dan het probleem voor broeikasgassen te kunnen oplossen met windmolens, zonnepanelen en het duurzamer omgaan met energie, maar dat is niet realistisch." Bijgevolg vindt David Mohler het verbeteren van technologie voor steenkoolcentrales de snelste weg om klimaatverandering onder controle te krijgen.

E.B.

Onze partners