Karel De Boeck (ex-Fortis): 'Er zit nog altijd te veel schuld in het systeem'

12/10/11 om 12:15 - Bijgewerkt om 12:15

Bron: Trends

Karel De Boeck is als voormalig topman van Fortis tegen heug en meug ervaringsdeskundige geworden van bankgroepen in nood. Hij trekt de parallellen met Dexia. En hij legt de vinger op de zere plek: "De elite heeft gefaald."

Karel De Boeck (ex-Fortis): 'Er zit nog altijd te veel schuld in het systeem'

© belga

Had u, met uw ervaring, dit scenario voor Dexia kunnen voorspellen?

Karel De Boeck: "Dat weet ik niet, maar ik heb wel vragen. Een bank moet kunnen herkennen wanneer de cyclus naar beneden gaat. En als elke dag met krediet bezig bent, krijg je dat volgens mijn ervaring in de gaten in je kredietencomité. Als het volume individuele kredieten en vooral langetermijnkredieten begint toe te nemen, lees je daarin toch dat ondernemers denken dat het morgen minder goed zal gaan. Je bent maar bankier als je twintig jaar kredieten hebt gedaan. De rest zijn mensen die een of twee producten kennen, maar dat is niet hetzelfde."

"Wat mij verwondert bij Dexia? Het is toch vreemd dat ze 100 miljard op de interbankenmarkt ontlenen en tegelijk een portefeuille van activa hebben van 100 miljard. Was het echt niet mogelijk propere assets te verkopen? Daarmee was de afhankelijkheid van de markt geslonken. Natuurlijk verlies je dan marge, maar je vermindert ook je risico. Het is altijd eigenaardig dat je met een berg van activa zit en tegelijk met een berg schulden.
"Maar soms heb ik de indruk dat de markt gewoon een prooi kiest om aan te pakken. Zoals leeuwen een dier kiezen uit een kudde."

En dan moeten we vaststellen dat in 2008 Fortis het eerste slachtoffer in Europa was, en in 2011 Dexia. Betekent dat dat de Belgische banken fundamenteel en structureel zwak zijn?

Karel De Boeck: "Er spelen ook andere dingen mee. Hoe sterk zijn de aandeelhouders van de bank? Van de Gemeentelijke Holding bijvoorbeeld was het duidelijk dat daarop niet meer gerekend moest worden. België is ook geen groot land. Het kan niet zomaar een bankfaillissement dragen. Kortom, je hebt in België een lijstje van zaken die duiden op zwakte. In andere landen heb je dat niet. Je hoort bijvoorbeeld nooit iets over een raid op een Britse bank. We zijn in Europa de kleinste staat met financiële activa van belang."

Betekent dat dat wij als klein landje maar één grootbank kunnen verdragen?

Karel De Boeck: "Ja, of dat banken uit een klein land voorzichtiger moeten zijn dan banken uit een groot land. Kijk, je moet minstens toegeven dat niet iedereen in het bankwezen een idioot is. Dat is toch een kleine toegift die men zou moeten doen. Maar er vallen wel lessen te trekken. De eerste is dat je niet te afhankelijk mag zijn van de interbancaire markt. Zorg dus dat je je activa krimpt."

"De tweede les is dat we ons toch verkeken hebben op de onderlinge afhankelijkheid van al die markten en spelers. Het begint als een huizencrisis in de VS, omdat ze daar als gekken hypotheken hebben gegeven aan partijen die het op lange termijn niet kunnen terugbetalen. Dan heb je de eerste slachtoffers en zakken de huizenprijzen in. Door effectisering heeft dat probleem zich over hele aardbol verspreid, met voor 2000 tot 3000 miljard euro hypotheken. Zo krijg je een bankencrisis. Omdat banken hun rol even niet meer kunnen spelen in de economie en omdat mensen geld hebben verloren en zich armer voelen, wordt dat een economische crisis. In sommige landen evolueert dat dan tot een crisis van overheidsschulden... En zo blijft dat maar doorrollen, omdat alles met elkaar verbonden is. Er zijn geen brandgangen in het systeem."

"De derde les voor mij is dat in die Angelsaksische wereld nog altijd partijen rondlopen die meer gereguleerd zouden moeten worden. Maar je ziet daar de discrepantie tussen de VS en het VK enerzijds en continentaal Europa anderzijds, dat op dat punt conservatiever en evenwichtiger is. Het is zeer moeilijk die partijen te doen inbinden, omdat het niet allemaal transparant gebeurt. Ik hoop dat daar toch iets aan gedaan wordt, omdat dergelijke marktspelers dikwijls wild om zich heen slaan, met als gevolg een kleine winst bij hen en een grote ramp elders. Het heeft ook te maken met de remuneratie. Als die bij de mens het redelijk evenwicht tussen winst en hebzucht verstoort, zijn we niet goed bezig."

Hoe moet het nu verder? We zitten in een tweede bankencrisis, maar eigenlijk zijn de overheden te verzwakt om nog eens de banken te redden.

Karel De Boeck: "De les is dat er te veel krediet zit in het systeem, op alle niveaus. Dat moet er niet helemaal uit, maar het moet toch tot een redelijk niveau zakken."

Bert Lauwers/Patrick Claerhout

Lees meer over:

Onze partners