'Er is een nieuwe crisis nodig'

19/03/14 om 11:22 - Bijgewerkt om 11:22

Bron: Trends

Drie Vlaamse economen zien de eurozone pas stabiliseren als die een echte begrotingsunie wordt. Maar om dat gerealiseerd te krijgen, is wellicht een nieuwe crisis nodig.

'Er is een nieuwe crisis nodig'

© reuters

Over de euro en de eurocrisis zijn al boekenkasten vol geschreven. Maar met The European Union and the Euro. How to Deal with a Currency Built on Dreams verschijnt het eerste echt academische handboek. De auteurs Hans Geeroms (KU Leuven), Stefaan Ide (KU Leuven, campus HUB) en Frank Naert (Universiteit Gent) analyseren niet alleen de geschiedenis van de muntunie, maar bieden ook een overzicht van de reddingsmechanismen die de voorbij jaren in het leven zijn geroepen om de euro van een mogelijke schipbreuk te redden.

Hoe kijkt u aan tegen de eurocrisis? Is die niet al te vaak bestreden met ad-hocingrepen?

Hans Geeroms: "In het begin was het paniekvoetbal. De eerste eurozonetoppen waren uniek. Er werd ruzie gemaakt en de regeringsleiders moesten improviseren. Maar iedereen wist dat er iets moest gebeuren. Europees president Herman Van Rompuy heeft toen het macro-economische model uitgewerkt met het sixpack, dat sterk de nadruk legt op de vermindering van de overheidstekorten en andere schuldenproblemen. Er werden fondsen beschikbaar gesteld voor landen die zich niet meer op de private markt konden financieren. Dat heeft de markten gekalmeerd."

"Nu is het ogenschijnlijk over, maar er zijn nog nieuwe stappen nodig. Ik denk dat daarvoor een nieuwe crisis nodig is. Het valt mij op dat economen het voor het eerst eens zijn over wat er moet gebeuren: we moeten naar een echte economische en budgettaire unie. Maar in de politiek zie ik die eensgezindheid niet."

De Europese Commissie neemt de nationale begrotingen nu wel nauwgezet onder de loep. Met boetes voor wie uit de pas loopt.

Hans Geeroms: "Dat is onvoldoende. Die begrotingsdiscipline moet afdwingbaar worden gemaakt. Als je iets aan de ministers overlaat, wordt het gepolitiseerd en verwatert het. België is het enige land dat de aanbevelingen van de Europese Commissie ernstig neemt. Ik zou veel meer macht geven aan experts en minder aan politici. We hebben het monetaire beleid dertig jaar geleden uit de handen van de politiek getrokken en ze aan de onafhankelijke centrale bank toegekend. Dat heeft resultaat opgeleverd. Waarom kunnen wij het beleid in overheidsschulden en tekorten niet aan experts, aan Europese fiscal councils overlaten? Het gaat hier trouwens niet over het toekennen van belastingbevoegdheden aan die mensen, zoals weleens wordt beweerd. Dat is een andere zaak. Het subsidiariteitsbeginsel moet blijven spelen."

Is de politieke gevoeligheid hier niet zeer groot? Komt uw pleidooi niet overeen met het afstaan van de begrotingsautonomie? Dat zou in strijd zijn met het principe no taxation without representation.

Frank Naert: "Als we pleiten voor een fiscal council, hoor ik van de politiek dat ze hun beslissingsmacht in het begrotingsbeleid niet willen afgeven. Maar dat prerogatief staat niet ter discussie. Het gaat om een bepaald begrotingssaldo en gezonde overheidsfinanciën die moeten worden nagestreefd."

Stefaan Ide: "Hoe dat gebeurt, met meer belastingen of minder uitgaven, moeten de nationale staten bepalen."

Heeft Mario Draghi, de voorzitter van de Europese Centrale Bak (ECB), de euro gered door in 2012 te zeggen dat hij alles zal doen om de munt te ondersteunen?

Stefaan Ide: "De ECB heeft daar haar rol gespeeld als lender of last resort. Die rol had ze al gespeeld voor de banken, maar er bleef twijfel over bestaan of dat ze dat ook zou doen voor de overheden. De ECB heeft schoorvoetend duidelijk gemaakt dat ze dat kan doen. De bazooka of OMT-programma (Outrigt Monetary Transactions, het programma dat toelaat dat de ECB onbeperkt obligaties van probleemlanden uit de eurozone opkoopt, nvdr.) zal enkel worden gebruikt als aan duidelijk voorwaarden is voldaan en op voorwaarde dat er wordt gesaneerd. Een land kan dan niet meer kiezen tussen economische aanpassingen of de centrale bank die intervenieert."

Het volledige interview leest u deze week in Trends.

Lees meer over:

Onze partners