05/06/13 om 11:05 - Bijgewerkt om 11:05

Cyprus blijft een puinhoop voor de eurozone

Ondanks kapitaalcontroles stroomt het geld versneld weg uit Cyprus. Corruptie tiert welig, meer dan ooit.

Cyprus blijft een puinhoop voor de eurozone

© reuters

Ondanks kapitaalcontroles stroomt het geld versneld weg uit Cyprus. Corruptie tiert welig, meer dan ooit.

Eerder deze week verlaagde Fitch, een van de drie grote ratingbureaus, de rating van Cyprus tot junk en voegde er meteen ook nog eens een negatief vooruitzicht aan toe. "Cyprus beschikt over geen enkele flexibiliteit om met binnen- of buitenlandse schokken om te gaan. Bovendien is er een groot risico dat het EU/IMF-hulpprogramma ontspoort omdat er te weinig extra buffers in voorzien werden", zo meldt Fitch.

In maart van dit jaar zetten de financiële en bancaire problemen van Cyprus, een van de zeventien eurolanden, de monetaire unie in rep en roer. De wekenlang aanslepende crisis mondde uiteindelijk uit in een hulpprogramma voor het eiland vanwege de EU en het IMF, gekoppeld aan een herstructureringsbeleid. In dat laatste stond de drastische afbouw van de overmatig gegroeide banksector centraal. Meteen intensifieerde de recessie waarin Cyprus sowieso al terechtgekomen was. Nu krimpt de economie op jaarbasis met 4 procent, een percentage dat de komende maanden zeker nog zal toenemen. De werkloosheid liep het voorbije jaar op van 11,2 procent van de beroepsbevolking naar 15,6 procent.

Een belangrijk onderdeel van de redding van Cyprus was de invoering van kapitaalcontroles op 28 maart. Die kapitaalcontroles werden de voorbije weken al enkele keren ietwat versoepeld, maar blijven grosso modo intact. Technisch gezien betekent dat dat er vandaag twee euro's bestaan: een in Cyprus, die daar onderhevig is aan kapitaalcontroles, en een in de overige lidstaten, die vrij verhandelbaar is. Het is zeer de vraag hoelang men een dergelijke verdeling kan handhaven zonder blijvende schade.

Maar bovendien werken die kapitaalcontroles niet. Uit gegevens van de Cypriotische centrale bank blijkt dat de kapitaalvlucht uit Cyprus in april nog toenam. De depositobasis bij de Cypriotische banken liep zowel in januari als in februari terug met ongeveer 1,5 miljard euro per maand. Zoals te verwachten was als gevolg van de crisisheisa, versnelde dat in maart, ondanks de banksluitingen in de loop van de maand, tot 3,5 miljard euro. In april, zo blijkt nu, was er weer een forse versnelling, tot 6,1 miljard euro. Zowel Cyprioten als buitenlanders met rekeningen op het eiland maken zich versneld uit de voeten.

De Europese Centrale Bank (ECB) maakt zich behoorlijk zorgen over die evolutie. De verdere aantasting van de depositobasis van de Cypriotische banken maakt hun financiering nog precairder. Bij de ECB vreest men dat de centrale bank opnieuw voor verse liquiditeiten zal moeten zorgen, hetzij rechtstreeks, hetzij onrechtstreeks via de ELA-faciliteit (Emergency Liquidity Assistence of noodfinanciering door de centrale bank van het betrokken land) die de Bank of Cyprus heeft om zelf bankreserves te creëren.
Van twee dingen één: ofwel werden de kapitaalcontroles technisch zeer inefficiënt georganiseerd, ofwel is er grootschalig bedrog/corruptie bij de uitvoering ervan. De overheersende opinie is dat het veeleer om het laatste gaat. Het wantrouwen tussen de Cypriotische autoriteiten en de trojka van ECB, EU en IMF is daardoor nog gegroeid. Dat wantrouwen is ook duidelijk aan de orde in de oplopende ruzie tussen de Cypriotische beleidslui en de vertegenwoordigers van de trojka over de vraag wie er nu allemaal een zeg en een zitje moet hebben in het orgaan dat de bankensanering in Cyprus moet bewaken. Kortom, het Cyprus-probleem in de eurozone lijkt groter dan ooit tevoren. Er wordt alleen minder over getoeterd nu.

Onze partners