Politieke bazooka tegen recessie nodig

17/08/11 om 11:11 - Bijgewerkt om 11:10

Bron: Trends

De kans op een nieuwe recessie is fiftyfifty. Kop of munt? Kop, we vermijden een nieuwe dip en modderen zonder grote ongelukken aan. Munt, een nieuwe bijzonder pijnlijke neergang. Helaas zijn het de politici die het geldstuk de lucht inwerpen.

Politieke bazooka tegen recessie nodig

© belga

"De pure economische indicatoren wijzen op een groeivertraging, maar niet op een recessie. Een economie duikt niet zomaar in recessie. Beleidsfouten en een verlies van vertrouwen in de politici kunnen de economie echter over het randje duwen. We schatten de kans op een nieuwe recessie daarom op 50 procent," zegt Bart Van Craeynest, hoofdeconoom van Petercam. Van cruciaal belang is hoeveel schade de ruziënde politici in de VS en Europa hebben aangericht. "Het vertrouwenseffect domineert, maar dat is nu nauwelijks te becijferen. September moet duidelijkheid brengen", zegt Jan Smets, directeur bij de Nationale Bank.

Op de beurzen voelden ze de bui hangen. Het besef van een structureel zwakke westerse economie, gekoppeld aan het grote risico op beleidsfouten, lokte een ongezien snelle en ongemeen brutale koersval uit. "Bij de vorige recessie hebben de politici ook fouten gemaakt en te lang gewacht om in te grijpen, maar toen hadden ze nog munitie en vertrouwen om het tij toch te keren. Deze keer hebben ze bijna geen munitie en vertrouwen meer", zegt Peter De Keyzer, hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis. "Alleen de centrale bankiers kunnen een recessiebrand nog bestrijden. Dat beleid houdt steeds grotere risico's in, maar als ze niets doen is de ondergang totaal."

Een open vraag blijft of de politici beseffen dat de zware crisis van 2008-'09 geen accident de parcours was, maar de prelude tot een decennium van structurele zwakte en tragere groei. Dringt dat besef onvoldoende door, dan is de kans groot dat de politici onvoldoende doortastend ingrijpen en dat ze te snel de steunwieltjes van de economie wegnemen. Dat risico is reëel.

"In moeilijke economische omstandigheden grijpen politici vaak teug naar de snelle, maar halfbakken maatregelen die de toestand dikwijls nog erger maken. Periodes van lagere welvaart zijn dan hardnekkig omdat we daar zelf voor zorgen", is de pijnlijke conclusie van studiewerk van de Amerikaanse economen Carmen en Vincent Reinhart.

Structurele oplossingen

Als een overmatige schuldenlast het structurele probleem van het Westen is, dan ligt de structurele oplossing voor de hand. "Schuldvermindering, zonder het financieel systeem te destabiliseren", is ook het advies van de Amerikaanse econoom Kenneth Rogoff. Voorlopig stijgt die schuldenberg nog, omdat een pak private schulden vervangen zijn door nog meer nieuwe overheidsschulden. Deze politiek botst in steeds meer landen tegen haar grenzen zodat een verdere verlaging van de kredietwaardigheid een lot is dat niet alleen de VS beschoren is. Dicht bij huis staat Frankrijk bovenaan de lijst.

Het mag duidelijk zijn dat de financiële markten eisen dat de politici het grof geschut bovenhalen. Zolang die politieke bazooka niet afgevuurd wordt, blijven de markten de volgende maanden met scherp schieten.

Daan Killemaes

Onze partners