20.000 bedrijven moeten kiezen tussen familielid of outsider als CEO

25/03/10 om 13:00 - Bijgewerkt om 13:00

Bron: Trends

Een niet-familielid aan het hoofd van een familiebedrijf is een ingrijpende beslissing, zowel voor de eigenaarsfamilie als voor de 'huurling' van dienst. Het familiale vermogen komt deels in handen van een buitenstaander. Maar ook voor de externe CEO is het vaak eieren lopen.

"Zowat 30 procent van de familiebedrijven kiest nog steeds voor een opvolger uit de eigen familie", zegt Jozef Lievens, gedelegeerd bestuurder van het Instituut voor het Familiebedrijf en expert ter zake. "En van de bedrijven die zeggen dat ze het nog niet weten - liefst 57 procent - mag je aannemen dat makkelijk de helft uiteindelijk ook voor een familielid kiest." Slechts 11 procent zegt de kaart van een externe CEO te trekken.

Nochtans kijkt de ondernemerswereld aan tegen een gigantische uitdaging: opvolging is de eerstkomende jaren aan de orde voor zowat 20.000 Belgische bedrijven. Het is overigens geen exclusief Belgisch maar een Europees fenomeen: in de komende tien jaar krijgt een derde van de familiebedrijven met dit issue te maken.

Kentering
Er rijpt een kentering in de geesten, stelt Lievens. "Families realiseren zich meer dat ze ook een goed bedrijf kunnen hebben zonder per definitie een operationele eigenaar te zijn." Volgens Lievens werken grote familiebedrijven genre Solvay, UCB, Bekaert inspirerend. "Ondernemers beginnen te beseffen dat een goede eigenaar belangrijk is, en dat het zelfs een competitief voordeel kan zijn."

Ook Ignace Van Doorselaere, sinds 2004 CEO bij de beursgenoteerde lingerieproducent Van De Velde, merkt dat geduldige karakter op. "Ik ben een groot voorstander van bedrijven met een sterke referentieaandeelhouder en een beursnotering. Dat houdt een goed evenwicht tussen duidelijke contacten, een langetermijnfocus en de prestatie op korte termijn." Verschillende externe CEO's die we hierover spraken merken trouwens op dat dit stabiele aandeelhoudersschap een potentiële vorm van hebzucht tempert die kan uitgaan van aandeelhouders.

Schoonmoeder lonkt over de schouders Chris Van Doorslaer van Cartamundi vult aan: "Ik denk dat familiebedrijven in België, en in Vlaanderen in het bijzonder, een belangrijke rol spelen in het economische weefsel en dat we als externe manager niet zozeer naar de beperkingen, maar wel naar de voordelen moeten kijken. Zo heb ik zelf voor twee buitenlandse bedrijven gewerkt en de nadelen van het gebrek aan verankering ondervonden. Europa is nog geen land en vele beslissingen worden nog steeds vanuit een nationalistisch perspectief genomen."

"De familie is in het beste geval een versterkende factor", benadrukt ook Ignace Van Doorselaere. "Er is bij Van De Velde een grote vrijheid van handelen, maar we hebben ons aan elkaar aangepast. Zoals in een huwelijk begin je elkaar beter te kennen naarmate de tijd vordert en dat bouw je impliciet in."

Geen groot ego
Primordiaal is daarbij: de CEO mag geen groot ego hebben. Hij moet ermee kunnen leven dat hij werkt voor een familie, en daardoor soms in de schaduw komt te staan van die familie.
Het is dus vaak eieren lopen voor een niet-familiale CEO. Lievens: "Het is zeker niet eenvoudig, maar als het klikt kan dat zeer mooie resultaten opleveren." Of zoals Ignace Van Doorselaere samenvat: "Je moet blijven beseffen dat je met het geld van anderen werkt, en dat die 'anderen' altijd in de buurt zijn.

Vetrouwen en resultaat
Belangrijk is dus 'vertrouwen' maar ook 'resultaat'. Je kunt met vertrouwen alleen geen uitblijvende prestaties goedpraten. Stel je voor dat iemand jouw kinderen opvoedt, dan zou je die persoon willen vertrouwen en weten dat hij het beste met je kinderen voor heeft. Een onderneming is eigenlijk net zoals een kind voor de familie. Als externe manager moet je dat blijven beseffen. Elkaar constant de waarheid zeggen, in goede en slechte tijden. Het leven is simpel, als je het simpel houdt. Maar goede resultaten halen, is uiteraard niet simpel en het kan ook niet elk jaar even goed zijn."

Deze week leest u in Trends het volledige verslag, met getuigenissen van externe CEO's en aangevuld met drie bedrijfscases van Martine Reynaers (Reynaers Aluminium), Marc Haegeman (Liften Coopman) en Werner Krott (Floreac).

Lees meer over:

Onze partners